PhucTung.comPhục Tùng
Sống chung trong gia đình

Dạy chó đi thang máy chung cư: ngồi yên ở góc, không sủa khi có người bước vào

Các bước tập chó vào thang máy theo tuần: làm quen cửa đóng mở, ngồi yên ở góc trong, gặp người lạ, nhường chuyến cho người sợ chó, và qua hành lang không sủa.

A Vietnamese woman stands in a stainless steel elevator corner with a small dog sitting calmly at her feet on a short leash, face turned away, seen from the doorway, cool fluorescent light

Tập chó đi thang máy cần chia nhỏ thành bốn việc, mỗi việc tập riêng: đứng gần cửa thang khi cửa đóng mở, bước vào và ngồi yên ở góc trong, ở yên khi có người bước vào, rồi ra khỏi thang bình tĩnh. Phần lớn chó học được trong khoảng vài tuần nếu mỗi ngày có vài chuyến tập ngắn vào giờ vắng, trước khi phải đi giờ cao điểm.

Thang máy là chỗ khó nhất của cuộc sống chung cư với chó: không gian kín, sàn rung, cửa đóng sập, và người lạ đứng cách vài gang tay. Một con chó sủa hay chồm lên trong đó làm cả chuyến thang căng thẳng. Bài này đi từng bước theo tuần, kèm cách xử sự khi gặp người sợ chó và cách qua hành lang không làm phiền hàng xóm. Phần quy định chung của toà nhà về nuôi chó, bạn hỏi ban quản lý nơi mình ở.

Vì sao thang máy làm chó khó chịu

Nhìn bằng mắt con chó: một chiếc hộp kim loại, cửa tự mở rồi đóng lại có tiếng, sàn khựng xuống khi chạy, tai ù nhẹ khi lên cao. Khi cửa mở ra là một khung cảnh khác hẳn, có khi là sảnh đông người, có khi là hành lang lạ. Với một con chó chưa quen, tất cả những thứ ấy đều là bất ngờ.

Thêm vào đó là chuyện khoảng cách. Ngoài đường, chó gặp người lạ còn có thể lùi ra xa vài mét. Trong thang máy, người lạ bước vào và đứng ngay sát. Con chó nhút nhát thì co rúm, rên, có con sủa để đẩy người kia ra. Con chó quá thân thiện thì chồm lên chào, làm người sợ chó hoảng. Cả hai đều là phản ứng tự nhiên, không phải chó hư.

Vì vậy mục tiêu không phải là chó thích thang máy, mà là chó có một việc rõ ràng để làm trong đó: ngồi ở góc trong, mặt hướng về chủ, chờ cửa mở. Một việc rõ ràng, được tập tới mức thành thói quen, giúp chó bớt phải tự nghĩ cách đối phó với những thứ lạ quanh mình.

Tập trước ở nhà: lệnh ngồi chờ ở góc

Trước khi đứng trong thang, chó cần biết ngồi yên ở một chỗ hẹp, cạnh chân chủ, trong vài chục giây. Tập ở nhà:

  1. Chọn một góc hẹp trong nhà, như góc giữa tủ giày và tường, rộng gần bằng góc thang máy. Đặt chó vào đó bằng cách cầm thưởng dẫn, không đẩy.
  2. Cho chó ngồi, đánh dấu và thưởng. Chủ đứng chắn phía ngoài, chó ở phía trong, giống vị trí trong thang.
  3. Kéo dài thời gian ngồi: ba giây, năm giây, mười giây, rồi nửa phút. Thưởng nhiều lần trong khi chó vẫn ngồi, không chỉ thưởng lúc kết thúc.
  4. Thêm động tĩnh: một người nhà đi ngang, mở cửa ra vào, bấm chuông. Chó vẫn ngồi thì thưởng ngay.
  5. Đặt một từ kết thúc như "đi thôi" để chó biết khi nào được đứng dậy. Không có từ này, chó sẽ tự đứng dậy lúc nào nó muốn.
  6. Với chó nhỏ, tập luôn việc bế lên bình tĩnh: nói "bế nhé", đỡ dưới ngực và mông, thưởng sau khi đặt xuống.

Khi chó ngồi được nửa phút ở góc nhà với người đi qua lại, chó đã có cái nền cho thang máy. Đừng vội vào thang khi chó còn đứng dậy sau vài giây; trong thang mọi thứ khó hơn ở nhà nhiều lần.

Lịch tập theo tuần ở thang máy thật

Tập vào giờ vắng như giữa buổi sáng hay đầu giờ chiều, mỗi lần vài chuyến ngắn. Chuyển sang tuần sau khi chó đã làm được mục tiêu của tuần trước trong vài ngày liền.

Thời gianTập gìĐã đạt khi
Tuần 1Đứng ở sảnh, cách cửa thang vài bước. Cửa mở, cửa đóng, tiếng chuông: mỗi lần như vậy thưởng một miếngChó nghe tiếng cửa là quay sang nhìn chủ
Tuần 2Bước vào thang khi vắng, ngồi ở góc, không bấm tầng; ra lại ngay. Sau đó đi một tầngChó tự bước vào, ngồi ở góc không cần dẫn
Tuần 3Đi vài tầng, cửa mở ở tầng khác. Thưởng liên tục lúc cửa mởChó ngồi yên khi cửa mở ra hành lang lạ
Tuần 4Tập khi có một người quen bước vào, sau đó là người lạ vào giờ còn thưaChó nhìn người vào rồi quay lại nhìn chủ
Từ tuần 5Dần dần đi vào giờ đông, vẫn mang thưởng, vẫn chọn chuyến vắng nếu đượcChó ngồi yên cả chuyến thang có ba bốn người

Nếu chó đang ở tuần ba mà phải đi giờ cao điểm vì việc gấp, hãy bế chó nhỏ hoặc chờ chuyến vắng cho chó lớn, đừng đẩy chó vào một chuyến thang đông. Một lần sợ hãi trong thang chật có thể làm lùi lại cả tuần tập.

Gặp người trong thang máy: xử sự thế nào

Chó ngoan đến đâu thì người đứng cùng thang vẫn có quyền không muốn đứng gần chó. Một vài cách xử sự giữ hoà khí với hàng xóm:

  • Có người đang đứng trong thang khi cửa mở. Hỏi trước: "Em có chó, anh chị có ngại không, để em chờ chuyến sau ạ?" Phần lớn người ta sẽ cảm kích dù họ có ngại hay không.
  • Người bước vào khi chó đang trong thang. Cho chó ngồi sát góc, chủ đứng chắn giữa chó và người kia, dây ngắn. Thưởng chó liên tục khi người kia đứng đó.
  • Người sợ chó rõ rệt. Nếu kịp thì ra khỏi thang ở tầng gần nhất, nhường chuyến. Không nói "chó em hiền lắm, không cắn đâu"; nỗi sợ của người khác không giảm vì lời ấy.
  • Trẻ con muốn vuốt chó. Nếu chó không thích người lạ hoặc thang đang chật, nói nhẹ "để lúc khác nha con, chó đang tập ngồi yên". Vuốt chó trong thang dễ làm chó cao hứng.
  • Chó sủa hay gầm. Không quát. Dùng thân mình che tầm nhìn của chó, đưa thưởng sát mũi, ra khỏi thang ở tầng gần nhất. Những chuyến sau quay lại mức tập dễ hơn.

Chó lớn hoặc chó đã từng phản ứng với người lạ nên được tập đeo rọ mõm thoải mái và đeo khi qua khu vực chung, theo quy định của toà nhà và quy định chung về nuôi chó nơi công cộng. Rọ mõm vừa vặn, chó vẫn há miệng thở và ăn thưởng được, không phải là trừng phạt.

Áp vào chó nhà mình: dấu hiệu trong thang và cách chỉnh

Mỗi con chó phản ứng với thang máy một kiểu. Đọc dấu hiệu của chó nhà bạn để biết nên tập chậm lại ở chỗ nào:

Dấu hiệu trong thangThường có nghĩaChỉnh thế nào
Liếm môi, ngáp, không ăn thưởngChó đang căng, quá ngưỡng họcLùi về tuần trước, chọn giờ vắng hơn, đi ít tầng hơn
Rúc sau chân chủ, đuôi kẹp, runChó sợ người lạ hoặc sợ chuyển độngBế chó nhỏ; với chó lớn tập riêng phần thang chạy khi thang vắng
Đứng dậy liên tục, xoay vòngChưa vững lệnh ngồi chờTập thêm ở góc nhà, thưởng dày hơn trong thang
Vẫy đuôi mạnh, chồm về phía người lạChó quá thân thiện, cao hứngChủ đứng chắn, thưởng sát mũi, không cho người lạ vuốt
Nhìn chằm chằm, gầm nhỏChó muốn đẩy người kia ra xaNhường chuyến, tập lại khoảng cách xa ở sảnh, hỏi chuyên gia hành vi

Anh Minh có chú chó lai hai tuổi, tuần đầu vào thang thì ngồi được, nhưng cứ đến lúc cửa mở ở tầng khác là bật dậy nhìn ra. Anh chuyển sang thưởng liên tục từ lúc thang bắt đầu chậm lại cho tới khi cửa đóng. Sau khoảng mười ngày, cửa mở ở tầng lạ đã thành tín hiệu nhìn lên mặt chủ. Chỗ vướng nhỏ được tách ra tập riêng thì nhanh hơn là cứ đi cả chuyến dài và mong chó tự quen.

Hành lang, sảnh và cửa căn hộ

Đi qua hành lang có dây ngắn. Hành lang thường có cửa các căn hộ khác, giày dép, túi rác để ngoài. Giữ chó đi sát chân, không cho ngửi cửa nhà người khác, không để chó đánh dấu bằng nước tiểu vào chân tường.

Ra vào sảnh, chờ ở bên lề. Sảnh là chỗ người ra vào nhanh, có xe đẩy hàng, có người giao đồ. Đứng sát tường, cho chó ngồi chờ thang thay vì đứng chắn lối.

Chó sủa khi nghe tiếng bước chân hành lang. Nhiều chó chung cư sủa mỗi lần có người đi qua cửa. Tập bằng cách: nghe tiếng bước chân là thả một miếng thưởng ở chỗ nằm của chó, xa cửa. Dần dần tiếng bước chân thành tín hiệu đi về chỗ nằm, không phải chạy ra cửa.

Chỗ nằm xa cửa chính. Ổ của chó đặt sát cửa ra vào là cho chó một trạm gác. Dời ổ vào sâu bên trong, kéo rèm cửa kính nếu chó hay nhìn ra hành lang.

Chất thải và lông. Lỡ chó đi vệ sinh trong thang hay hành lang, dọn ngay, lau lại bằng khăn ướt, báo ban quản lý nếu cần lau kỹ hơn. Mang sẵn túi và khăn mỗi lần ra khỏi nhà. Cho chó đi vệ sinh trước khi vào thang buổi sáng.

Lỗi hay mắc và khi nào cần người giúp

Chị Lan nuôi một chó con năm tháng ở tầng mười hai. Chị bế chó suốt mấy tháng đầu, tới khi chó lớn, nặng tay, thì lần đầu đặt chó xuống đúng giờ tan tầm. Chó hoảng, kêu, đái ra sàn. Đây là những lỗi hay gặp:

  • Chỉ tập vào giờ đông người vì đó là giờ mình đi làm.
  • Bế chó suốt, không bao giờ cho chó đứng trong thang khi chó còn nhỏ và dễ học.
  • Kéo giật dây cho chó vào thang, khiến chó gắn cửa thang với cảm giác bị ép.
  • Để chó chạy vào trước, chủ vào sau: chó đứng ở cửa đối mặt người chờ bên ngoài.
  • Dùng dây dắt dài hoặc dây rút tự cuộn trong thang; cửa đóng giữa chủ và chó là chuyện rất nguy hiểm.
  • Nói với hàng xóm "nó không cắn đâu" thay vì nhường chuyến.

Nếu chó run rẩy, chảy dãi, nằm bẹp không chịu bước ở cửa thang dù đã tập chậm, hoặc chó đã gầm gừ, đớp người trong thang, hãy dừng việc tự tập và hỏi chuyên gia hành vi. Trong thời gian chờ, chọn cầu thang bộ cho chó nhỏ khoẻ mạnh, hoặc đi vào giờ thật vắng. Nếu ai đó bị chó cắn, rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy và đi khám, hỏi về tiêm phòng dại.

Câu hỏi thường gặp

Chó nhỏ có cần tập đi thang máy không, hay cứ bế là được?

Bế chó nhỏ trong thang là cách đơn giản và lịch sự, nhưng vẫn nên tập chó quen thang để những ngày tay bận xách đồ, chó vẫn ngồi yên được. Tập thêm việc bế lên, đặt xuống cho chó thấy bình thường.

Có nên cho chó đi thang máy chở hàng thay vì thang thường?

Nhiều toà nhà quy định chó đi thang riêng hoặc thang chở hàng, có chỗ chỉ được đi vào khung giờ nhất định. Hỏi ban quản lý toà nhà nơi bạn ở và làm theo; cách tập chó trong thang nào cũng giống nhau.

Chó sợ tiếng cửa thang đóng thì làm sao?

Lùi lại tuần một: đứng xa cửa thang, mỗi lần cửa đóng là thả thưởng. Tiến gần dần qua nhiều ngày. Không đứng chặn cửa cho chó bước vào khi chó còn sợ; cửa tự đóng vào người chó sẽ làm nỗi sợ nặng hơn.

Chó cứ chồm lên chào người trong thang dù rất thân thiện, xử lý thế nào?

Tập kỹ lệnh ngồi chờ ở góc ở nhà, và trong thang thì thưởng liên tục khi chó ngồi. Chủ đứng chắn giữa chó và người kia. Không cho người lạ vuốt chó trong thang, kể cả khi họ muốn, cho tới khi chó ngồi yên được ổn định.

Có cần cho chó đeo rọ mõm khi đi thang máy không?

Tuỳ quy định của toà nhà, quy định chung về nuôi chó nơi công cộng, và tuỳ con chó. Chó lớn, chó từng gầm gừ người lạ nên đeo. Tập đeo rọ mõm ở nhà trước với thật nhiều thưởng để chó coi rọ mõm là chuyện bình thường.

Chó đi vệ sinh trong thang máy thì phải làm gì?

Dọn ngay bằng túi và khăn mang theo, lau lại chỗ đó, báo bảo vệ hay ban quản lý để họ lau kỹ hơn nếu cần. Lần sau cho chó đi vệ sinh trước khi vào thang, nhất là buổi sáng sớm khi chó vừa thức dậy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138