PhucTung.comPhục Tùng
Huấn luyện mèo

Mèo đang được vuốt ve bỗng cắn tay: đọc dấu hiệu báo trước và tập kéo dài ngưỡng chịu

Mèo nằm yên cho vuốt rồi bất ngờ cắn là đã báo trước mà người chủ không thấy. Cách đọc đuôi, tai, da lưng, đếm số nhát vuốt và tập để mèo thích được chạm lâu hơn.

Ginger cat curled on the lap of a young woman seen from behind in a rattan chair, her hand resting near its neck, side angle, warm bedroom lamplight

Mèo đang được vuốt ve bỗng quay lại cắn tay thường không phải tự nhiên trở chứng: nó đã báo trước bằng đuôi, tai, da lưng và ánh mắt, chỉ là những dấu hiệu đó nhỏ và nhanh. Mỗi con mèo có một ngưỡng chịu được bao nhiêu nhát vuốt, ở vùng nào; vượt ngưỡng là bị cắn. Người chủ học đọc dấu hiệu, dừng trước ngưỡng, vuốt đúng vùng, rồi mới tập nới dần, thì những cú cắn bất ngờ giảm rõ rệt.

Bài này giúp bạn tìm ra ngưỡng của con mèo nhà mình bằng cách đếm, chỉ ra vùng nên và không nên vuốt, đưa một bài tập ngắn để mèo tự xin được vuốt, và nói rõ khi nào cú cắn là dấu hiệu đau cần đi khám. Phần mèo con vồ cắn chân khi chơi là chuyện khác, được nói ở một bài riêng.

Vì sao mèo cho vuốt rồi lại cắn

Có vài lý do thường gặp, và nhiều khi chúng cộng lại. Thứ nhất là quá tải cảm giác: vuốt liên tục cùng một chỗ, ban đầu dễ chịu, sau trở nên khó chịu như bị chọc mãi vào một điểm. Mèo không có cách nói "đủ rồi" nên dùng răng. Thứ hai là mèo vốn chỉ thích những lần chạm ngắn, kiểu cọ má rồi đi, giống cách mèo chào nhau. Một tràng vuốt dài là kiểu thân mật của người, không phải của mèo.

Thứ ba là vuốt trúng vùng nhạy cảm: bụng, chân sau, gốc đuôi với nhiều con là vùng cấm. Mèo nằm ngửa phơi bụng là đang thư giãn và tin tưởng, chứ không phải mời vuốt bụng; tay đưa vào bụng thường bị bốn chân ôm lại và cắn. Thứ tư là đau: viêm khớp, đau răng, ve rận, vết thương dưới lông. Chạm vào chỗ đau thì cắn là phản xạ.

Cuối cùng, có những con mèo được vuốt trong lúc đang mơ màng, tỉnh giấc thấy mình bị giữ trên đùi nên giật mình phản ứng. Dù lý do nào, điều đáng nhớ là mèo không cắn để trả thù hay vì ghét chủ. Nó đang nói một câu mà người chủ chưa nghe ra từ sớm.

Hiểu điều đó giúp bạn bớt giận và bớt tự trách. Cũng không cần thôi vuốt ve mèo. Việc cần làm chỉ là đổi cách vuốt: ngắn hơn, đúng chỗ hơn, dừng sớm hơn một chút, và để mèo là bên quyết định khi nào bắt đầu, khi nào thôi.

Dấu hiệu báo trước theo thứ tự thường gặp

Phần lớn mèo đi qua vài dấu hiệu dưới đây trong vòng vài giây trước khi cắn. Nhận ra dấu hiệu đầu tiên là đủ để dừng:

Thứ tựDấu hiệuÝ nghĩaLàm gì ngay
1Ngừng kêu rừ rừ, thân hơi cứng lạiBắt đầu hết thoải máiNhấc tay ra, để yên
2Chóp đuôi giật, rồi cả đuôi quất qua lạiBực bội tăng dầnDừng vuốt, không chạm thêm
3Da lưng giật gợn sóng dưới tayQuá tải cảm giácRời tay ngay, đừng chờ
4Tai xoay ngang hoặc hơi ép ra sauKhó chịu rõ ràngNgồi yên, tay để xa, để mèo tự đi
5Quay đầu nhìn thẳng vào tay bạn, đồng tử giãnSắp cắnKhông giật tay, rút tay chậm và đều
6Ngoạm nhẹ giữ tay, không cắn mạnhLời nhắc cuốiĐứng yên, mèo thường tự nhả; rồi đứng dậy nhẹ nhàng

Giật tay ra khi bị ngoạm làm mèo phản xạ cắn chặt hơn và cào theo. Nếu tay đang bị giữ, bạn để yên, đẩy nhẹ tay về phía miệng mèo thay vì kéo ra; mèo thường nhả ra ngay.

Đếm nhát vuốt để tìm ngưỡng của con mèo nhà bạn

Trong một tuần, bạn làm "người quan sát" hơn là "người vuốt". Mỗi lần mèo lên đùi:

  1. Chỉ vuốt ở má, cằm, sau tai hoặc đỉnh đầu. Đếm thầm từng nhát vuốt.
  2. Ngay khi thấy dấu hiệu đầu tiên trong bảng trên, dừng và ghi lại: đã vuốt bao nhiêu nhát, ở vùng nào, giờ nào trong ngày.
  3. Sau năm sáu lần ghi, lấy con số nhỏ nhất. Đó là ngưỡng tạm thời. Ví dụ mèo bắt đầu quất đuôi sau tám đến mười hai nhát thì ngưỡng là tám.
  4. Từ đó, mỗi lần vuốt chỉ vuốt khoảng một nửa đến hai phần ba ngưỡng rồi tự dừng, dù mèo vẫn đang rừ rừ.
  5. Để mèo quyết định có muốn thêm hay không. Nếu mèo dụi đầu vào tay bạn, đó là lời mời, vuốt thêm vài nhát rồi lại dừng.
  6. Ghi chép thêm một tuần nữa. Nhiều người chủ ngạc nhiên thấy ngưỡng tăng lên, vì mèo không còn phải phòng thủ.

Anh Minh đếm được con mèo của mình chỉ chịu khoảng sáu nhát vuốt lưng, nhưng tới vài chục nhát gãi cằm. Anh đổi hẳn sang gãi cằm, và chuyện bị cắn mỗi tối gần như không còn. Con số ngưỡng không cần chính xác; nó chỉ nhắc bạn dừng tay trước khi mèo phải lên tiếng.

Vùng nên vuốt và vùng nên tránh

Mỗi con mèo một khác, nhưng bảng dưới đây đúng với phần lớn mèo nhà:

VùngPhản ứng thường gặpGhi chú
Má, dưới cằm, khoé miệngThích, thường tự cọ vào tayVùng có tuyến mùi, mèo dùng để chào hỏi
Sau tai, đỉnh đầuThíchVuốt nhẹ bằng đầu ngón tay
Dọc sống lưng phần trênTuỳ con, nhiều con chịu được vừa phảiHay là chỗ bắt đầu quá tải nếu vuốt lâu
Gốc đuôi, môngNhiều con nhạy cảm, dễ giậtThử rất nhẹ, một hai nhát, xem phản ứng
BụngPhần lớn không thíchMèo phơi bụng là tin tưởng, không phải mời vuốt
Chân, đệm chân, đuôiThường không thíchChỉ chạm khi đã tập riêng

Cách vuốt cũng quan trọng: vài nhát chậm theo chiều lông thường dễ chịu hơn xoa tròn nhanh hay vỗ vỗ. Để mèo đến với tay bạn, thay vì đưa tay chụp từ trên đầu xuống.

Bác Tư thử vuốt con mèo già của mình ở từng vùng, mỗi vùng vài nhát, ghi lại vùng nào mèo rừ rừ, vùng nào mèo quất đuôi. Kết quả khá bất ngờ: con mèo thích được gãi gốc đuôi, điều mà nhiều mèo khác ghét. Không có bảng nào thay được việc bạn tự thử nhẹ nhàng trên chính con mèo của mình.

Áp vào nhà mình: bốn tình huống quen thuộc

Mèo nằm trên đùi lúc bạn xem phim buổi tối. Đây là lúc dễ vuốt quá ngưỡng nhất, vì tay vuốt theo thói quen trong khi mắt nhìn màn hình. Để tay nằm yên trên đùi, chỉ vuốt khi mèo dụi vào, và đặt một chiếc gối nhỏ để mèo có chỗ nằm mà không bị tay chạm liên tục.

Mèo lên giường buổi sáng, đòi vuốt rồi cắn. Thường là mèo đói hoặc muốn chơi, không thật sự muốn được vuốt. Vuốt vài nhát ở má rồi dậy cho ăn hoặc chơi một lượt ngắn. Nếu sáng nào cũng cắn để đánh thức, đó là chuyện thói quen gọi chủ, cần sắp lại lịch ăn và chơi buổi tối.

Khách đến nhà muốn bế mèo. Nói trước với khách quy tắc "đưa tay chờ, dụi thì gãi ba cái". Không cho khách bế mèo lên hoặc vuốt bụng. Mèo bị người lạ vuốt nhanh dễ cắn hơn với chủ.

Mèo vừa đi khám về hoặc nhà vừa chuyển chỗ ở. Ngưỡng của mèo hạ thấp trong những ngày căng thẳng. Giảm hẳn việc vuốt, để mèo tự tìm đến, đợi vài ngày cho mèo ổn định lại rồi mới quay về nhịp cũ.

Bài tập "xin thì được": để mèo tự bật công tắc

Bài tập này rất đơn giản và hợp với mèo hay cắn. Bạn đưa một tay ra, lòng bàn tay nghiêng, ngón tay hơi co, đặt cách mặt mèo một gang tay. Không tiến thêm. Nếu mèo đưa má hoặc đầu dụi vào tay, đó là "xin", bạn gãi ba nhát ở má hoặc cằm rồi rút tay lại. Nếu mèo không dụi, hoặc quay đi, bạn rút tay về, không vuốt.

Lặp lại vài lần mỗi lúc mèo ngồi gần. Trong vài ngày, mèo hiểu rằng nó có quyền bật và tắt việc được vuốt. Con mèo có quyền lựa chọn thường thư giãn hơn, và một con mèo thư giãn chịu được nhiều nhát vuốt hơn. Đây cũng là cách tốt để trẻ con trong nhà học vuốt mèo an toàn: đưa tay chờ, mèo dụi thì gãi ba cái, rồi chờ tiếp.

Nhà chị Lan có hai con nhỏ hay ôm chặt con mèo cái. Chị dạy hai bé quy tắc "ba cái rồi chờ" và không bế mèo khi mèo không tự lên đùi. Sau một thời gian, con mèo tự tìm đến hai bé nhiều hơn trước. Trẻ dưới sáu tuổi vẫn nên chơi với mèo khi có người lớn ngồi cạnh.

Lỗi người chủ hay mắc, và khi nào cú cắn là chuyện sức khoẻ

Phạt mèo sau khi bị cắn. Đánh vào mũi, búng tai, quát, đẩy mèo xuống đất mạnh đều khiến mèo sợ tay người hơn. Lần sau mèo cắn sớm hơn, mạnh hơn, vì nó đã biết tay có thể làm đau. Bạn chỉ cần đứng dậy nhẹ nhàng, kết thúc lần ngồi chung đó.

Dùng tay làm đồ chơi khi mèo còn nhỏ. Mèo con được vật lộn với tay sẽ coi tay là con mồi. Khi lớn, cú vồ ấy thành cú cắn thật. Luôn dùng cần câu, đồ chơi dài để chơi.

Giữ mèo lại trên đùi khi nó muốn đi. Bị giữ làm mèo cảm thấy bị khống chế. Để mèo tự do đến và đi giúp nó thoải mái ở lại lâu hơn.

Bỏ qua thay đổi đột ngột. Mèo trước giờ vẫn chịu vuốt lâu, nay vuốt đến đâu cắn đến đó, hay chỉ cắn khi chạm vào hông, lưng dưới, là dấu hiệu có thể đang đau. Đưa đi khám bác sĩ thú y trước khi tập. Mèo cắn gây thương tích, cắn nhiều người trong nhà, hay tấn công không có dấu hiệu báo trước cần được khám rồi gặp chuyên gia hành vi.

Coi nhẹ vết cắn. Vết cắn của mèo nhỏ nhưng sâu. Rửa ngay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy khoảng mười lăm phút, sát trùng, rồi đi khám nếu chảy máu, sưng đỏ, và để được tư vấn tiêm phòng dại.

Câu hỏi thường gặp

Mèo cắn nhẹ rồi liếm tay có phải là cắn yêu không?

Nhiều khi đó là lời nhắc rằng đã đủ, kèm hành vi chải chuốt như với mèo khác. Nó không phải lời mời vuốt tiếp. Bạn nên dừng tay và để mèo nghỉ, lần sau dừng sớm hơn một chút.

Vì sao mèo nằm ngửa phơi bụng mà vuốt bụng lại bị cắn?

Mèo phơi bụng khi thấy an toàn và thư giãn, không có nghĩa là mời vuốt. Bụng là vùng dễ tổn thương nên mèo phản xạ ôm và cắn khi bị chạm. Hãy chào lại bằng cách gãi nhẹ cằm hoặc đơn giản là để yên.

Ngưỡng chịu vuốt của mèo có tăng lên được không?

Ở nhiều con có, khi mèo không còn bị vuốt quá ngưỡng và được quyền chọn. Tăng chậm, thường tính bằng tuần. Có con ngưỡng vẫn thấp suốt đời và đó là tính cách, không phải lỗi của ai.

Mèo cắn khi được vuốt có cần triệt sản không?

Triệt sản giúp giảm một số hành vi liên quan đến hormone như đánh dấu, đi hoang, gây gổ với mèo khác. Với cú cắn khi được vuốt, tác dụng không chắc. Bạn nên hỏi bác sĩ thú y về triệt sản vì lý do sức khoẻ chung.

Bị mèo nhà cắn chảy máu có cần tiêm phòng dại không?

Bạn nên rửa vết thương thật kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước rồi đến cơ sở y tế để được tư vấn. Việc có tiêm hay không do nhân viên y tế quyết định dựa trên vết thương và tình trạng tiêm phòng của mèo.

Có nên đeo găng tay dày để vuốt mèo hay cắn không?

Găng tay giúp tránh vết thương nhưng không giải quyết lý do mèo cắn, và nhiều mèo không thích cảm giác vải dày. Học đọc dấu hiệu và dừng trước ngưỡng vẫn là cách chính; găng tay chỉ nên dùng khi bắt buộc phải bế mèo đang hoảng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138