PhucTung.comPhục Tùng
Sửa hành vi khó

Chó gầm gừ khi có người lại gần bát ăn: bài tập người đi qua là có thêm đồ ngon

Chó cứng người, ăn vội, gầm gừ khi có người tới gần bát ăn: đọc các mức cảnh báo, sắp xếp chỗ ăn an toàn và bài tập sáu giai đoạn để chó mừng khi người đi qua.

A brown short-haired dog eats from a steel bowl on tiled floor while a Vietnamese man, back turned, tosses a treat from afar, doorway view, morning light

Chó gầm gừ khi có người lại gần bát ăn là đang giữ thứ nó coi là quý, vì sợ bị lấy mất. Tiếng gừ là lời cảnh báo có ích, không phải hỗn láo; cách sửa là làm cho chó tin rằng người tới gần nghĩa là có thêm đồ ngon, chứ không phải giật bát để "dạy ai là chủ".

Bài này dành cho trường hợp nhẹ đến vừa: chó cứng người, ăn nhanh hơn, liếc mắt hoặc gừ khi người tới gần, chưa từng cắn gây thương tích. Nếu chó đã cắn người, hoặc nhà có trẻ nhỏ, hãy bắt đầu bằng phần an toàn và gặp chuyên gia hành vi trước khi tập. Phần còn lại là thang đọc cảnh báo, cách sắp chỗ ăn, bài tập sáu giai đoạn và những lỗi khiến chó cắn không báo trước.

Thang cảnh báo: chó đang nói gì khi ăn

Chó thường leo thang theo thứ tự. Biết chó nhà mình đang ở bậc nào giúp bạn chọn khoảng cách bắt đầu tập. Bậc càng cao, khoảng cách bắt đầu càng xa.

BậcDấu hiệuÝ nghĩaLàm gì
MộtĂn nhanh hơn khi có người, cúi đầu sâu vào bátHơi lo bị lấy mấtCho ăn ở chỗ yên, bắt đầu bài tập từ xa
HaiCứng người, ngừng nhai, mắt liếc về phía ngườiCảnh báo rõLùi ra, tăng khoảng cách tập
BaNhe răng, gầm gừ, lấy thân che bátCảnh báo mạnhDừng lại, rời đi bình thản; tập từ khoảng cách rất xa
BốnTáp hụt, vồ về phía ngườiSắp cắnKhông tự tập nữa, gặp chuyên gia hành vi
NămCắn trúngNguy hiểmTách chó khi ăn, gặp bác sĩ thú y và chuyên gia; người bị cắn rửa vết thương, đi tiêm phòng dại

Khi chó gừ, việc đúng là cảm ơn nó đã báo trước và lùi ra. Mắng vì gừ là dạy chó bỏ qua bậc cảnh báo, nhảy thẳng tới cắn.

Vì sao giật bát, thò tay vào bát lại làm nặng hơn

Có một lời khuyên cũ: thỉnh thoảng lấy bát của chó đi rồi trả lại, hoặc thò tay vào bát lúc chó đang ăn, để chó quen. Nghe có lý, nhưng hãy nhìn từ phía chó. Nỗi lo của nó là người tới gần sẽ lấy đồ ăn. Và đúng vậy, người tới gần rồi lấy đồ ăn thật. Bài tập kiểu ấy chứng minh rằng chó lo là đúng.

Ép chó nằm ngửa, quát, đánh khi chó gừ còn tệ hơn. Chó có thể im lặng trong vài tuần, chủ tưởng đã sửa xong, nhưng thật ra chó chỉ học được rằng gừ thì bị phạt. Nỗi lo vẫn còn, chỉ có lời cảnh báo biến mất. Những vụ "chó tự dưng cắn không báo trước" nhiều khi bắt đầu từ đây.

Hướng đi ngược lại: người tới gần thì thêm đồ ngon vào bát, rồi đi. Lặp lại đủ nhiều lần, chó bắt đầu ngẩng lên mừng rỡ khi thấy người tới, vì người tới nghĩa là có thêm thịt. Cảm xúc thay đổi trước, hành vi theo sau.

Cũng đừng lo rằng thêm đồ ngon vào bát là chiều chó sinh hư. Bạn không thưởng cho tiếng gừ; bạn đổi ý nghĩa của bước chân người đi tới. Khi chó đã thoải mái, phần thưởng thưa dần, nhưng cảm giác yên tâm thì ở lại.

Sắp lại chỗ ăn cho an toàn trước khi tập

Trước và trong suốt thời gian tập, quản lý chỗ ăn để không ai phải thử thách chó. Đây là phần quan trọng nhất với nhà có trẻ nhỏ.

  • Cho chó ăn ở một góc yên, ít người qua lại, tốt nhất là sau cổng chặn hoặc trong phòng đóng cửa.
  • Trẻ con không bao giờ lại gần chó đang ăn hay đang gặm. Người lớn giám sát, không để trẻ tự "tập" với chó.
  • Nhà có nhiều chó thì cho ăn ở các phòng riêng hoặc cách xa nhau, nhặt bát đi khi ăn xong và khi chó đã rời đi.
  • Đồ gặm lâu và xương chỉ cho khi chó ở khu riêng; không để những thứ chó rất quý nằm rải rác trong nhà.
  • Khi cần lấy bát hay thứ gì chó đang giữ, đổi bằng một nắm thưởng ngon ném ra xa, đợi chó đi ăn rồi mới nhặt.
  • Cả nhà thống nhất: chó gừ thì lùi ra, không mắng, ghi lại hoàn cảnh để bàn sau.

Nhiều nhà thấy riêng phần quản lý đã làm không khí bữa ăn dễ chịu hơn. Chó biết không ai quấy rầy thì ăn chậm lại, bớt căng hẳn.

Bài tập sáu giai đoạn: người đi qua là có thêm đồ ngon

Mỗi giai đoạn tập trong vài ngày, mỗi bữa khoảng mười lần đi qua. Chỉ chuyển giai đoạn khi chó đã thả lỏng ở giai đoạn hiện tại: nhai tiếp bình thường, đuôi thả lỏng, có thể ngẩng lên nhìn bạn với vẻ mong chờ. Dùng đồ thưởng ngon hơn hẳn thức ăn trong bát, như thịt gà luộc xé nhỏ.

  1. Đứng xa, ném vào bát. Chó ăn bát hơi vơi. Bạn đứng ở khoảng cách chó không cứng người, ném một miếng thịt về phía bát rồi đi khỏi.
  2. Đi qua gần hơn. Mỗi ngày tiến thêm một hai bước, vẫn ném rồi đi, không dừng lại, không nhìn chằm chằm.
  3. Đi tới cạnh bát, thả vào. Bạn bước tới, thả miếng thịt vào bát, đi tiếp. Chó ngẩng lên nhìn bạn với vẻ mong chờ là dấu hiệu rất tốt.
  4. Dừng lại, nói chuyện. Bạn đứng cạnh bát vài giây, nói nhẹ "ăn ngon nhé", thả thêm một miếng, rồi đi.
  5. Cúi người, thả bằng tay. Bạn cúi xuống, đặt miếng thịt vào bát bằng tay, rút tay ra ngay.
  6. Nhấc bát, thêm đồ ngon, trả lại. Chỉ làm khi chó đã thật thả lỏng ở bước năm: bạn nhấc bát lên, thêm miếng thịt vào trước mặt chó, đặt lại ngay. Chó học được rằng bát bị nhấc lên là bát trở về với thứ còn ngon hơn.

Nếu ở bất kỳ bước nào chó cứng người hay gừ, đừng làm tiếp, đi khỏi bình thản. Lần sau lùi về bước trước, đứng xa hơn. Mỗi người lớn trong nhà nên lần lượt tập lại từ đầu, vì chó có thể thoải mái với người này nhưng chưa thoải mái với người kia.

Dạy trò đổi đồ: nhả ra để nhận thứ ngon hơn

Bài sáu giai đoạn lo chuyện bát ăn. Còn khi chó ngậm một thứ nó không được giữ, như khăn giấy, chiếc tất, miếng xương rơi dưới gầm bàn, bạn cần một cách lấy lại mà không phải giật. Trò đổi đồ tập riêng, lúc chó bình tĩnh, bắt đầu với món chó chỉ thích vừa phải.

  1. Đưa chó một món đồ chơi bình thường. Khi chó đang ngậm, bạn đưa sát mũi nó một miếng thưởng ngon. Chó nhả đồ chơi ra để ăn, bạn nói "đổi" ngay lúc nó nhả.
  2. Cho chó ăn miếng thưởng, rồi trả lại đồ chơi. Đây là phần quan trọng: chó học được rằng nhả ra không có nghĩa là mất.
  3. Lặp lại năm sáu lần mỗi phiên, vài phiên mỗi ngày, cho tới khi chó nghe "đổi" là nhả trước cả khi thấy miếng thưởng.
  4. Nâng dần giá trị món đồ: từ đồ chơi thường tới đồ gặm, tới miếng xương. Với mỗi bậc, bắt đầu với miếng thưởng hạng sang hơn.
  5. Thỉnh thoảng đổi rồi không trả lại, nhưng tặng thêm vài miếng thưởng liền nhau, để chó vẫn thấy cuộc đổi có lời.
  6. Khi chó ngậm thứ nguy hiểm thật, như xương gà nấu chín, đừng đuổi theo. Ném một nắm thưởng ra xa trên sàn, chó đi ăn thì bạn nhặt thứ kia.

Dấu hiệu chó đang hiểu: nghe "đổi" là quay đầu về phía bạn, miệng thả lỏng, đuôi vẫy. Dấu hiệu chó căng: quay lưng mang đồ chạy, cứng người, gừ khi tay bạn tới gần. Thấy dấu hiệu căng thì lùi lại món đồ ít giá trị hơn.

Áp vào nhà mình và những lỗi hay gặp

Chó nhận nuôi từng phải tranh ăn. Chó từng sống ngoài đường hay trong đàn đông thường giữ đồ ăn rất chặt, vì với nó, đồ ăn từng là thứ có thể mất. Với những con này, phần quản lý cần kéo dài lâu hơn và bài tập bắt đầu từ xa hơn. Nhà chị Lan nhận một chú chó cỏ ba tuổi từ nhóm cứu hộ, mất gần hai tháng mới tới bước năm, nhưng tới giờ chú ngẩng đầu vẫy đuôi mỗi khi chị đi ngang lúc ăn.

Chỉ giữ xương, đồ gặm mà không giữ bát cơm. Nhiều chó thoải mái với bát cơm nhưng rất căng với xương hay đồ gặm, vì giá trị của chúng cao hơn. Áp dụng cùng bài tập nhưng bắt đầu từ khoảng cách xa hơn, và dạy thêm trò đổi đồ: đưa thứ ngon hơn, chó nhả, khen, trả lại đồ cũ.

Lỗi: tập khi chó đang đói cồn cào. Chó đói lo giữ đồ ăn hơn. Cho ăn đúng giờ, không bỏ bữa để phạt hay để tập.

Lỗi: tập quá nhanh vì thấy chó tiến bộ. Hai ngày ngoan chưa đủ. Mỗi giai đoạn ít nhất vài ngày ổn định.

Lỗi: để trẻ em làm thay người lớn. Bài tập này chỉ dành cho người lớn. Trẻ em không đọc được dấu hiệu cảnh báo và mặt trẻ thường ngang tầm miệng chó.

Khi nào dừng và tìm người giúp

Hãy ngừng tự tập và tìm bác sĩ thú y cùng chuyên gia hành vi dùng phương pháp thưởng nếu chó đã táp hoặc cắn, nếu chó giữ cả những thứ không phải đồ ăn như chỗ nằm, người chủ hay đồ chơi một cách căng thẳng, hoặc nếu việc giữ đồ ăn xuất hiện đột ngột ở một con chó trước đây vẫn thoải mái. Đau răng, đau bụng hay đói vì bệnh có thể làm chó giữ đồ ăn hơn, nên khám sức khoẻ là bước đầu.

Nhà có trẻ nhỏ thì an toàn đi trước mọi bài tập: chó ăn sau cổng chặn hoặc cửa đóng, trẻ không bao giờ tới gần, kể cả khi chó đã tiến bộ. Nếu có ai bị cắn, rửa vết thương dưới vòi nước với xà phòng khoảng mười lăm phút, sát trùng, và đi tiêm phòng dại ngay trong ngày, dù vết cắn nhỏ và chó đã tiêm.

Câu hỏi thường gặp

Chó gầm gừ khi ăn có phải vì nó muốn làm chủ nhà không?

Không. Phần lớn chó gừ khi ăn vì sợ mất đồ ăn, đó là nỗi lo chứ không phải tranh quyền. Hiểu đúng lý do giúp bạn chọn cách tập làm chó yên tâm thay vì đối đầu.

Có nên thò tay vào bát khi chó đang ăn để nó quen không?

Không nên. Việc này chứng minh nỗi lo của chó là đúng, có thể làm chó căng thẳng hơn và cắn. Thay vào đó, hãy thêm đồ ngon vào bát mỗi khi đi qua để chó mừng khi người tới gần.

Chó gừ thì có nên mắng ngay để nó biết sai không?

Không nên. Tiếng gừ là cảnh báo có ích. Mắng vì gừ dạy chó bỏ bước cảnh báo và chuyển thẳng sang cắn. Khi chó gừ, hãy lùi ra bình thản và tập lại từ khoảng cách xa hơn.

Bài tập này mất bao lâu?

Thường vài tuần đến vài tháng, tuỳ mức độ và tuỳ con. Chó từng phải tranh ăn có thể cần lâu hơn. Đi chậm mà chó luôn thả lỏng sẽ nhanh hơn đi vội rồi phải quay lại từ đầu.

Nhà có trẻ nhỏ và chó giữ bát ăn thì làm sao?

Cho chó ăn sau cổng chặn hoặc trong phòng đóng cửa, trẻ không bao giờ tới gần chó đang ăn hay đang gặm. Chỉ người lớn tập. Nếu chó đã từng táp hoặc cắn, hãy gặp chuyên gia hành vi trước.

Chó trước giờ ăn hiền bỗng dưng giữ bát thì do đâu?

Thay đổi đột ngột có thể do đau răng, bệnh tiêu hoá, đói vì bệnh hoặc căng thẳng mới trong nhà. Hãy đưa chó đi khám thú y trước khi tập.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138