PhucTung.comPhục Tùng
Huấn luyện mèo

Tập mèo đeo yếm và đi dây dắt: từ lần đầu mặc yếm đến những bước đầu ngoài hiên

Mèo mặc yếm lần đầu thường nằm bẹp hoặc lăn lộn. Lịch tập từng tuần để mèo quen yếm, quen dây, đi theo người trong nhà rồi ra hiên, và khi nào nên dừng hẳn.

A slim black cat in a padded harness sniffs grass in a small courtyard while a crouching man holds a loose leash, low angle, golden evening light

Nhiều mèo nhà có thể học đeo yếm và đi dây dắt, nhưng phải đi từng bước rất chậm: để yếm nằm trong nhà cho quen mùi, mặc thử vài giây kèm thưởng, rồi mới gắn dây, đi theo người trong nhà, và cuối cùng là những phút đầu ngoài hiên yên tĩnh. Mèo không đi dạo như chó; mèo dắt người chủ đi, người chủ chỉ đi theo. Thường mất vài tuần đến vài tháng, tuỳ tính mèo.

Không phải con mèo nào cũng nên ra ngoài. Mèo nhút nhát, mèo sợ tiếng xe, mèo chưa tiêm phòng đủ thì ở trong nhà an toàn hơn. Bài này giúp bạn quyết định, chọn yếm vừa, tập theo tuần, đọc dấu hiệu mèo sợ, và biết khi nào nên quay về nhà.

Mèo nhà bạn có hợp đi dây không

Trả lời thật lòng những câu dưới đây trước khi bắt đầu. Càng nhiều câu "có", mèo càng có khả năng thích đi dây:

  • Mèo tò mò, hay ngồi cửa sổ nhìn ra ngoài, hay tìm cách ra ban công?
  • Mèo bình tĩnh khi có khách lạ, không trốn biệt khi nghe tiếng động lớn?
  • Mèo đã quen được chạm vào người, vào ngực, vào vai mà không giãy?
  • Mèo đã tiêm phòng đủ theo lịch bác sĩ thú y, đã tẩy giun, phòng ve rận?
  • Mèo đã triệt sản? Mèo chưa triệt sản ra ngoài dễ tìm cách bỏ đi hoặc đánh nhau.
  • Gần nhà có chỗ yên tĩnh, ít chó thả rông, ít xe qua lại để tập?
  • Bạn có thời gian đi cùng mèo, không vội, chấp nhận mỗi lần chỉ đi vài mét?

Nếu phần lớn câu trả lời là "không", ban công có lưới chắn, cửa sổ có chỗ nằm ngắm, hay trồng một chậu cỏ mèo trong nhà có khi là lựa chọn tốt hơn cho con mèo nhà bạn. Không ra ngoài không có nghĩa là mèo thiệt thòi, miễn là trong nhà đủ chỗ trèo, chỗ trốn và giờ chơi.

Bác Tư từng muốn dắt con mèo già của mình ra sân cho khuây khoả. Nhìn bảng trên, bác nhận ra mèo đã mười một tuổi, sợ tiếng xe máy, chưa từng ra khỏi nhà. Bác đặt một chiếc ghế mây cạnh cửa sổ có nắng sáng, và con mèo dành cả buổi sáng ở đó.

Chọn yếm: những điều cần kiểm

Yếm cho mèo khác vòng cổ. Mèo không nên đi dây bằng vòng cổ vì dễ tuột hoặc siết vào cổ khi vùng chạy:

  • Kiểu yếm áo hoặc yếm chữ H có đệm, ôm ngực và sau vai. Kiểu áo phân tán lực đều, khó tuột hơn.
  • Vừa khít mà không chật: luồn vừa hai ngón tay dưới đai. Rộng hơn thì mèo lách ra được, chật hơn thì cọ xát và khó thở.
  • Khoá cài dễ, không phải chui qua đầu nhiều lần. Nhiều mèo ghét bị trùm đầu; yếm cài qua lưng dễ tập hơn.
  • Nhẹ, không có chuông, không có đồ treo leng keng.
  • Dây dắt nhẹ, dài vừa phải, không dùng loại dây cuộn tự động có lực kéo ngược, vì mèo dễ hoảng khi dây cứ giật nhẹ phía sau.
  • Gắn thẻ tên với cách liên lạc của bạn trên yếm, và hỏi bác sĩ thú y về gắn chip nếu nơi bạn sống có dịch vụ này.

Thử yếm trong nhà vài lần trước khi bỏ mác hay vứt hộp, để còn đổi cỡ. Mèo lớn thêm, tăng cân hay rụng lông theo mùa thì kiểm tra lại độ khít, vì yếm vừa tháng trước có thể đã rộng.

Lịch tập theo tuần

Mỗi phiên vài phút, mỗi ngày một hai lần. Chỉ sang bước sau khi mèo thoải mái hẳn với bước hiện tại:

TuầnViệc làmMèo sẵn sàng khi
Tuần 1Để yếm cạnh bát ăn, chỗ ngủ. Chạm yếm vào vai mèo, thưởng. Vắt yếm lên lưng một giây, thưởngMèo ngửi, cọ má vào yếm, không bỏ đi
Tuần 2Mặc yếm, chưa cài khoá, cho ăn ngay. Cài khoá vài giây rồi tháo. Kéo dài dần trong lúc mèo ăn hoặc chơiMèo đi lại bình thường khi mặc yếm vài phút
Tuần 3Mặc yếm khi chơi cần câu, khi ăn, khi nằm sưởi nắng. Gắn dây, để dây kéo lê trên sàn khi bạn ngồi canhMèo chạy nhảy, leo trèo với yếm và dây
Tuần 4Cầm đầu dây, đi theo mèo trong nhà. Dây luôn chùng. Dùng bài chạm mũi hoặc tiếng gọi để mèo đi theo bạn vài bướcMèo đi theo ngón tay hoặc tiếng gọi khi đang mặc yếm
Tuần 5Ra hành lang, ban công, hiên nhà. Ngồi xuống, để mèo ngửi, quan sát. Lượt đầu vài phútMèo tự bước ra, đuôi dựng, ngửi đất
Tuần 6 trở điRa chỗ yên tĩnh xa hơn một chút, cùng giờ, cùng lối. Mang theo lồng vận chuyểnMèo đi vài mét, dừng ngửi, không nằm bẹp

Mèo mặc yếm lần đầu nằm bẹp xuống hoặc đi giật lùi là rất thường gặp. Đừng nhấc mèo lên hay kéo đi. Tung một món đồ chơi hay đặt một miếng thưởng cách mũi vài phân; khi mèo nhổm dậy đi lấy, phản xạ nằm bẹp sẽ qua đi.

Lần đầu ra hiên: mười phút đầu tiên làm gì

Lần đầu tiên quyết định khá nhiều. Chuẩn bị kỹ để mèo có một trải nghiệm yên ổn, kết thúc trước khi mèo kịp sợ:

  1. Chọn giờ vắng nhất trong ngày ở chỗ bạn ở, trời khô ráo, không nắng gắt. Đi vệ sinh cho mèo xong, đã ăn nhẹ.
  2. Mặc yếm trong nhà, kiểm tra lại độ khít bằng hai ngón tay, gắn dây. Mang theo lồng vận chuyển có khăn quen và một hộp thưởng.
  3. Ôm mèo hoặc để mèo trong lồng ra đến hiên, đặt lồng xuống, mở cửa lồng. Bạn ngồi xuống cạnh lồng, cầm đầu dây chùng.
  4. Để mèo tự quyết định có ra hay không. Có con ngồi trong lồng ngó ra cả mười phút; như vậy vẫn là một buổi tốt.
  5. Mèo bước ra thì để nó ngửi, đứng, quan sát. Bạn không đi đâu cả, chỉ ngồi yên làm "cái cây" cho mèo bám vào bằng mắt.
  6. Sau khoảng năm đến mười phút, hoặc ngay khi thấy dấu hiệu lo lắng đầu tiên, dụ mèo vào lồng bằng thưởng, đóng cửa, về nhà.
  7. Về nhà tháo yếm, cho ăn ngon. Ghi lại mèo đã làm gì, phản ứng với tiếng động nào, để lần sau chọn giờ và chỗ phù hợp hơn.

Những lần sau, kéo dài thêm vài phút mỗi lần và để mèo đi xa lồng thêm vài bước. Đừng tăng cả thời gian lẫn khoảng cách trong cùng một buổi.

Ở ngoài: dấu hiệu – ý nghĩa – làm gì

Mèo ở ngoài sợ rất nhanh và rất khó gọi lại. Đọc từ sớm, quay về từ sớm:

Dấu hiệuÝ nghĩaLàm gì
Đi thong thả, đuôi dựng, dừng ngửi cỏ, cọ má vào cộtĐang khám phá, thoải máiĐi theo, dây chùng, để mèo chọn hướng
Bò thấp, bụng sát đất, đuôi cụpThận trọng, hơi sợNgồi xuống, cho mèo thời gian, không tiến thêm
Đồng tử giãn to, tai xoay liên tục, đứng sữngLo lắng rõ rệtLùi về gần cửa nhà hoặc gần lồng
Lao đi, giãy trong yếm, cố trèo lên người bạnHoảng sợBế nhẹ, đặt vào lồng có khăn phủ, về nhà ngay
Xù lông, gầm gừ khi thấy chó hay mèo lạSắp đánh nhau hoặc bỏ chạyBế lên khi mèo chưa kịp vùng, che tầm nhìn, rời đi

Đừng cố giữ mèo hoảng bằng cách kéo dây. Mèo vùng vẫy trong yếm có thể tuột ra hoặc tự làm mình bị thương. Lồng vận chuyển mang theo chính là chỗ trú an toàn nhất.

Lỗi người chủ hay mắc và quy tắc an toàn

Kéo mèo đi như dắt chó. Mèo bị kéo sẽ chống lại bằng cách nằm bẹp hoặc lùi ra khỏi yếm. Dây luôn chùng, mèo đi trước, bạn đi theo.

Ra ngoài quá sớm. Mèo chưa quen yếm trong nhà mà đã ra ngoài thì mọi thứ lạ cùng lúc: yếm, dây, tiếng xe, mùi lạ. Một lần hoảng có thể làm mèo ghét yếm luôn.

Đi giờ đông người, đông xe. Chọn sáng sớm hoặc chiều tối yên tĩnh. Tránh những ngày có pháo, có lễ hội, sắp mưa giông.

Buộc dây vào cột rồi đi làm việc khác. Không bao giờ để mèo đeo yếm buộc một mình ở ngoài, kể cả vài phút. Mèo có thể bị chó tấn công, bị dây quấn cổ hay chân.

Mở cửa mà không nhìn mèo. Mèo quen ra ngoài có thể bắt đầu lao ra cửa. Tập lệnh ngồi trước cửa, chỉ ra khi đã mặc yếm.

Bỏ qua tiêm phòng và phòng ve rận. Mèo ra ngoài tiếp xúc nhiều hơn với ve, bọ chét, mèo hoang. Hỏi bác sĩ thú y lịch tiêm và phòng ký sinh trùng phù hợp. Nhiều nơi có quy định về tiêm phòng dại cho chó mèo nuôi; bạn nên hỏi chính quyền nơi ở.

Khi nào nên dừng hẳn

Có những con mèo sau vài tuần tập vẫn nằm bẹp mỗi khi mặc yếm, vẫn run, thở nhanh khi ra hiên. Điều đó không có nghĩa bạn làm sai. Đơn giản là con mèo đó hạnh phúc hơn trong nhà. Ép tiếp chỉ làm mèo căng thẳng, có khi kéo theo đi vệ sinh bậy, trốn biệt, cắn khi bị chạm vào ngực. Khi đó, bạn tháo yếm, cất đi, và dồn sức làm cho trong nhà phong phú hơn: kệ trèo, cửa sổ ngắm chim, chậu cỏ mèo, giờ chơi đều.

Anh Minh tập cho con mèo đen của mình hơn hai tháng mới đến được những chuyến mười phút ngoài sân sau. Chị Lan thì sau ba tuần nhận ra con mèo của chị chỉ thích ngồi trong ban công có lưới, và dừng ở đó. Cả hai đều là kết quả tốt, vì mèo được tôn trọng.

Nếu mèo bị cắn, bị cào bởi con vật khác khi ra ngoài, hoặc lạc mất dù chỉ một lúc, nên đưa mèo đi khám và hỏi về tiêm phòng. Nếu chính bạn bị mèo cắn khi đang cố bế mèo hoảng, rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước khoảng mười lăm phút rồi đi khám để được tư vấn tiêm phòng dại.

Câu hỏi thường gặp

Mèo đã trưởng thành có tập đi dây được không?

Được, dù mèo con thường quen nhanh hơn. Mèo trưởng thành cần tập chậm hơn, có khi gấp đôi thời gian. Mèo đã lớn tuổi, đau khớp, hay quá nhút nhát thì có thể không hợp và không cần ép.

Mèo mặc yếm cứ nằm bẹp xuống là bị đau à?

Thường không, đó là phản ứng bình thường khi có thứ lạ ôm quanh người. Cho mèo ăn hoặc chơi ngay khi mặc yếm, giữ thời gian ngắn, phản xạ này sẽ qua sau vài ngày. Nếu yếm làm trầy da, đổi cỡ hoặc kiểu khác.

Có thể dắt mèo đi dạo ở công viên đông người không?

Không nên, ít nhất là trong thời gian đầu. Công viên đông người thường có chó, trẻ chạy nhảy, tiếng ồn. Chọn hiên nhà, sân sau, lối đi yên tĩnh vào giờ vắng. Mèo cần cảm thấy có đường lui về nhà.

Mèo đi dây có làm mèo đòi ra ngoài suốt không?

Một số mèo sau khi quen sẽ đòi ra ngoài nhiều hơn, kêu ở cửa. Giữ giờ ra ngoài cố định để mèo biết khi nào được đi, và không mở cửa khi mèo đang kêu đòi, để không thưởng cho tiếng kêu.

Nên dùng vòng cổ hay yếm cho mèo khi đi dây?

Dùng yếm. Vòng cổ dễ tuột khi mèo lùi lại và có thể siết vào cổ khi mèo vùng chạy. Vòng cổ chỉ nên dùng để đeo thẻ tên, loại có khoá tự bung khi bị kéo mạnh.

Mèo tuột yếm chạy mất ngoài sân thì làm gì?

Đừng đuổi theo, vì mèo sẽ chạy xa hơn. Ngồi thấp người, gọi bằng tiếng gọi quen, lắc hộp thưởng. Đặt lồng mở cửa và khay cát cũ gần lối vào nhà, rồi tìm quanh những chỗ trốn gần đó vào lúc yên tĩnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138