PhucTung.comPhục Tùng
Đi dây dắt

Chó nằm lì, đứng khựng giữa đường khi đi dạo: tìm nguyên nhân và gỡ không kéo lê

Chó đang đi bỗng ngồi phịch, nằm bẹp hay ghì người không chịu bước: bảng nguyên nhân, cách gỡ tại chỗ không kéo, chó khựng ở một điểm cố định và chó không chịu về.

A Vietnamese mother and small son crouch on a sidewalk beside a stubborn corgi lying flat on the ground, side view from street level, cloudy daylight, muted greens

Chó nằm lì hay đứng khựng giữa đường khi đi dạo thường có một lý do cụ thể: đau, nóng, mệt, sợ một thứ gì phía trước, không muốn về, hoặc đã học được rằng nằm xuống thì được bế. Kéo lê chỉ làm chó ghì mạnh hơn và có thể làm đau cổ. Việc đầu tiên là đọc ra lý do, rồi mới chọn cách gỡ cho đúng.

Dưới đây là bảng nguyên nhân để đối chiếu, những gì cần kiểm về sức khoẻ, các bước gỡ ngay tại chỗ, cách xử lý khi chó khựng ở đúng một điểm trên đường, khi chó không chịu về nhà, lịch hai tuần xây lại buổi dạo và vài tình huống giả định. Nếu chó vừa mới ngại đi, trước đó vẫn đi bình thường, phần sức khoẻ là phần đọc trước.

Đọc nguyên nhân: chó đang nói gì khi không chịu bước

Để ý thời điểm, chỗ và dáng người của chó lúc nó dừng. Ghi lại vài buổi, nguyên nhân thường lộ ra khá rõ.

Dáng vẻ và thời điểmNguyên nhân hay gặpHướng gỡ
Dừng sau một quãng, thở dốc, tìm chỗ râm nằmNóng, mệtNghỉ chỗ mát, cho uống; đổi giờ đi, rút ngắn quãng
Đi khập khiễng rồi ngồi xuống, liếm chânĐau chân, có vật đâm, mặt đường nóngKiểm bàn chân; đau kéo dài thì đi khám
Khựng ở cùng một chỗ, cụp đuôi, tai ép, nhìn về một phíaSợ một thứ ở đó: chó dữ sau cổng, tiếng máy, nắp cốngGiải mẫn cảm từ xa, đổi tuyến tạm thời
Khựng ngay ở cửa, chưa đi đã không muốnChuyện xấu từng xảy ra khi ra ngoài, hoặc đauLàm lại cửa thành chỗ vui; kiểm sức khoẻ
Nằm lì khi đã quay đầu về nhà, đuôi vẫn vẫyMuốn đi tiếp, không muốn vềVề nhà không phải là hết vui; xem phần không chịu về
Nằm xuống, nhìn chủ, rồi được bếĐã học rằng nằm thì được bếThôi thưởng việc nằm; thưởng việc bước
Chó con mới đeo dây, nằm bẹpChưa quen dây, thấy bị giữQuay về tập dây trong nhà

Có những con chó, nhất là giống ngắn chân hay mặt phẳng, chịu nóng rất kém. Chuyện nằm lì giữa trưa ở chúng là lời cảnh báo say nóng, không phải bướng.

Kiểm sức khoẻ trước khi coi là chuyện huấn luyện

Một con chó trước vẫn đi bình thường mà dạo này hay khựng, hay nằm, cần được loại trừ chuyện đau trước. Những việc bạn tự kiểm được ở nhà:

  • Bàn chân: đệm chân có nứt, phồng, có gai, mảnh kính, sỏi nhỏ kẹt ở kẽ ngón không; móng có quá dài không.
  • Dáng đi: quay video chó đi trên nền phẳng, xem có lệch một bên, nhún đầu, bước ngắn ở một chân.
  • Vòng cổ hoặc đai ngực: có cọ vào nách, vào cổ, để lại vết đỏ không; có quá chật sau khi chó tăng cân không.
  • Phản ứng khi chạm: chó có né, rên, quay đầu lại khi bạn sờ dọc lưng, hông, chân.
  • Cân nặng và hơi thở: chó có tăng cân nhanh, thở khò khè, mệt nhanh hơn trước không.
  • Thay đổi khác: ăn ít đi, ngủ nhiều hơn, ngại nhảy lên ghế, ngại lên cầu thang.

Thấy một trong các dấu hiệu trên, hoặc chuyện không chịu đi xuất hiện đột ngột, nên đưa chó đi khám thú y trước. Không có bài tập nào sửa được một cơn đau, và ép một con chó đang đau đi tiếp có thể làm nó gắn việc đi dạo với đau đớn.

Gỡ ngay tại chỗ khi chó đang nằm lì

Khi đã chắc chó không đau, không quá nóng, bạn thử theo thứ tự dưới đây. Mục tiêu là để chó tự chọn đứng dậy.

  1. Thả lỏng dây. Dây căng làm chó ghì người theo phản xạ, càng kéo càng ghì.
  2. Đứng yên vài giây, nhìn sang hướng khác. Nhiều con chó tự đứng dậy khi thấy không ai giằng co.
  3. Ngồi thụp xuống, gọi tên bằng giọng vui, vỗ nhẹ lên đùi. Chó tiến về phía bạn thì khen.
  4. Đổi hướng: đi sang ngang hay quay lại vài bước. Chó hay chịu đi về một hướng khác hơn là hướng nó đang khựng.
  5. Rải vài miếng thưởng trên mặt đất cách chó một hai bước theo hướng muốn đi. Chó đứng dậy ăn, bạn bước tiếp, rải thêm vài bước nữa.
  6. Khi chó đi lại được, đi một đoạn ngắn rồi khen, không cần ép đi trọn tuyến cũ.
  7. Nếu vẫn không được và chó nhỏ, bế chó đi qua đoạn ấy một cách bình thản rồi thả xuống ở chỗ thoáng. Chó lớn thì quay về.

Không lôi chó đi bằng vòng cổ hay đai ngực. Ngoài việc làm đau cổ, chó còn học rằng đi dạo là lúc bị lôi kéo, và lần sau khựng sớm hơn.

Chó khựng ở đúng một điểm trên đường, và chó không chịu về nhà

Nếu lần nào con chó cũng khựng ở cùng một chỗ, gần như chắc chắn có thứ gì đó ở đó khiến nó sợ: cái cổng có chó sủa, cái nắp cống kêu khi xe đè, quán có tiếng máy, hay đơn giản là nơi nó từng bị doạ. Trong một hai tuần đầu, đổi tuyến để không đi qua đó. Song song, tập từ xa: đứng ở chỗ chó nhìn thấy điểm ấy mà vẫn ăn được, thưởng mỗi khi nó nhìn về phía đó rồi quay lại. Mỗi vài ngày bước gần thêm một ít. Đừng bế chó đi thẳng qua điểm đáng sợ ở giai đoạn đầu.

Chó không chịu về nhà thì ngược lại: đầu bên kia buổi dạo vui quá, còn về nhà nghĩa là hết. Có mấy cách gỡ. Không phải lúc nào quay đầu cũng là về: thỉnh thoảng quay đầu rồi đi thêm một vòng. Khi về tới cửa, có một chuyện tốt chờ sẵn như bữa ăn, một món nhai lâu. Tập lệnh “lại đây” ở chỗ vắng rồi thưởng thật ngon, và không chỉ dùng lệnh ấy để gọi về nhà.

Một mẹo nhỏ hay dùng là bắt đầu buổi dạo ở hướng ngược với hướng chó thích. Phần cuối buổi dạo đi về phía nhà sẽ trùng với hướng chó muốn, việc về trở nên tự nhiên hơn.

Khi chó ngại ngay từ cửa: làm lại đoạn đầu buổi dạo

Có những con chó chưa ra khỏi nhà đã ghì người lại, nhất là sau một lần bị doạ ngoài đường, bị pháo nổ, hay sau đợt đi khám nhiều lần. Với những con này, phải làm cho đoạn cửa và mấy mét đầu tiên thành chỗ dễ chịu trước khi nghĩ tới quãng đường.

  1. Đeo dây trong nhà rồi không đi đâu cả. Cho ăn một bữa phụ, chơi một trò ngắn, tháo dây. Vài lần như vậy, dây không còn báo hiệu điều đáng sợ.
  2. Mở cửa, ngồi ở bậc cửa cùng chó vài phút, đưa thưởng khi chó nhìn ra ngoài. Không bước ra.
  3. Bước ra một hai mét, đứng yên, thưởng, rồi quay vào trước khi chó muốn vào. Kết thúc khi chó còn đang tò mò.
  4. Tăng dần: tới cổng, tới đầu ngõ, tới gốc cây gần nhất. Mỗi nấc giữ vài ngày cho chắc.
  5. Chọn giờ yên tĩnh nhất trong ngày cho những buổi này, tránh giờ xe ra vào, giờ trẻ con tan học.
  6. Nếu chó run, cụp đuôi, cố chui vào nhà, quay lại nấc trước. Không đẩy chó ra cửa.
  7. Khi chó tự đi ra đầu ngõ bình thường, bắt đầu nối dài thành buổi dạo ngắn theo lịch bên dưới.

Chó sợ ra ngoài đến mức run rẩy, không ăn, tè ra khi tới cửa là trường hợp lo âu nặng. Nên đưa chó đi khám thú y; bác sĩ có thể giới thiệu chuyên gia hành vi và cân nhắc hỗ trợ bằng thuốc nếu cần, song song với việc tập từng bước như trên.

Lịch hai tuần xây lại buổi dạo

Dành cho chó đã khám, không có vấn đề sức khoẻ, nhưng hay khựng hoặc nằm lì. Mỗi ngày giữ ít nhất một buổi dạo ngắn mà gần như chắc chắn thành công.

NgàyViệc làmMục tiêu
1 đến 3Đi những buổi rất ngắn trên tuyến chó thích, quay về trước khi chó có dấu hiệu chậm lạiKhông có lần nằm lì nào
4 đến 6Tập trò rải thưởng dẫn đường ở ngõ vắng; tập quay đầu đi ngược vài bướcChó đứng dậy đi theo khi thấy thưởng rải
7 đến 10Tập giải mẫn cảm với điểm đáng sợ từ xa, nếu cóChó nhìn được điểm ấy mà vẫn ăn
11 đến 14Tăng dần quãng đường, giữ những lần nghỉ chủ độngĐi trọn một buổi vừa sức mà không khựng

Nếu sau hai tuần chó vẫn khựng nhiều, hãy quay video những lúc đó và nhờ một người huấn luyện theo hướng thưởng xem giúp. Thường người ngoài nhìn ra thứ người trong cuộc không thấy.

Áp vào nhà bạn và những lỗi hay mắc

Nhà chị Lan, chó nhỏ chân ngắn ở chung cư. Con chó cứ đến đoạn đường lát gạch trước toà nhà lúc mười giờ sáng là nằm lì. Chị áp tay xuống gạch, thấy nóng rát. Chị đổi giờ đi sớm hơn, con chó đi bình thường.

Anh Minh, chó lai hai tuổi. Con chó khựng mỗi lần qua một căn nhà có chó sủa sau cổng. Anh đổi sang phía bên kia đường, tập trò nhìn kìa từ xa. Ba tuần sau con chó đi ngang được, chỉ liếc qua.

Lỗi: bế lên mỗi khi chó nằm xuống. Chó học rằng nằm thì được bế, đặc biệt chó nhỏ. Sửa: khi chắc không đau, chờ chó đứng dậy, thưởng cho từng bước.

Lỗi: đi tuyến dài ngay sau khi chó vừa hết khựng. Chó lại mệt và khựng. Sửa: giữ buổi ngắn thêm vài ngày rồi mới tăng.

Lỗi: trách chó bướng, quát lên. Chó đang sợ hoặc đau mà bị quát thì càng không dám đi. Sửa: giọng bình thường, đọc dấu hiệu, chọn cách gỡ đúng lý do.

Bác Tư, chó ta tám tuổi bỗng không chịu leo dốc cầu. Trước đây ngày nào cũng qua cầu, nay tới chân dốc là ngồi xuống. Bác đưa đi khám, bác sĩ thấy chó đau khớp hông. Sau khi điều trị, bác đổi tuyến đi đường bằng, con chó lại đi đều. Đó là ví dụ điển hình của chuyện tưởng bướng mà hoá ra đau.

Câu hỏi thường gặp

Chó đang đi bỗng ngồi xuống không chịu đi thì có phải do bướng không?

Ít khi là bướng theo kiểu người hay nghĩ. Thường chó đang đau, nóng, mệt, sợ hoặc đã học được rằng ngồi xuống thì có lợi. Đọc dáng người và thời điểm sẽ cho bạn lý do thật.

Chó con mới tập đi dạo hay nằm bẹp thì làm sao?

Chó con chưa quen dây hoặc mệt nhanh. Quay về tập dây trong nhà, buổi dạo ngắn chừng năm mười phút ở chỗ yên tĩnh, và dùng trò rải thưởng dẫn đường. Đừng kéo chó con đi.

Có nên dùng đồ ăn để dụ chó đi không, sợ chó quen đòi ăn?

Lúc đầu dùng thưởng là hợp lý. Dần dần bạn thưởng sau vài bước rồi mới tới, đổi xen bằng khen, được ngửi gốc cây. Chó sẽ đi vì buổi dạo vui chứ không chỉ vì đồ ăn.

Chó không chịu đi ra khỏi nhà thì có giống nằm lì giữa đường không?

Lý do có thể khác: đau, từng sợ một chuyện bên ngoài, hoặc ngoài cửa có thứ đáng sợ. Kiểm sức khoẻ trước, rồi làm cho cửa và đoạn đầu đường thành chỗ vui với những buổi rất ngắn.

Chó nằm lì khi trời nóng có nguy hiểm không?

Có thể là dấu hiệu sắp say nóng. Đưa chó vào chỗ mát, cho uống nước từng chút, làm mát chân và bụng bằng nước mát chứ không dùng nước đá. Nếu chó thở dốc không giảm, lừ đừ, nôn, đưa đi thú y ngay.

Chó cứ khựng mỗi khi qua một con ngõ thì có nên đổi tuyến luôn không?

Tạm đổi tuyến trong lúc tập là hợp lý. Nếu ngõ ấy không cần thiết, bạn có thể bỏ hẳn. Nếu buộc phải đi qua, giải mẫn cảm từ xa, tăng dần qua nhiều ngày, và nhờ người giúp khi chó sợ quá mức.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138