PhucTung.comPhục Tùng
Sợ hãi và lo âu

Chó sợ sấm sét mùa mưa giông: chỗ trú an toàn và việc làm từ lúc trời vần vũ

Chó run, thở dốc, cào cửa khi trời giông: cách đọc dấu hiệu sớm, dựng chỗ trú, làm gì trong cơn giông và tập dần ngoài mùa mưa để chó bớt hoảng.

A middle-aged Vietnamese man sits on a tiled bathroom floor stroking a large mixed-breed dog lying on a folded towel, rain streaking a small high window, cool blue-grey light

Chó sợ sấm sét cần ba việc: một chỗ trú tối, kín mà chó tự chọn (rất nhiều chó chọn nhà tắm); một quy trình cố định bắt đầu từ lúc trời vừa vần vũ, trước tiếng sấm đầu tiên; và các buổi tập tiếng sấm ghi âm ngoài mùa mưa, khi trời đang yên. Tập trong mùa giông gần như không có tác dụng vì chó liên tục bị đẩy vượt ngưỡng sợ.

Sợ sấm khác sợ pháo ở chỗ cơn giông đến với nhiều thứ cùng lúc: trời tối sầm, gió đổi, áp suất thay đổi, mưa quất vào mái tôn, rồi mới tới tiếng sấm. Nhiều chó học được cách nhận ra các dấu hiệu báo trước ấy, nên bắt đầu run khi trời chưa có tiếng sấm nào. Hiểu chuỗi đó là bước đầu để giúp chó.

Vì sao chó sợ cả khi chưa có tiếng sấm

Anh Minh ở một căn nhà ống mái tôn kể rằng chú chó lai của anh bắt đầu đi qua đi lại, thở dốc từ lúc trời mới chuyển màu xám, còn sớm hơn cả lúc anh nhận ra sắp mưa. Đến khi tiếng sấm đầu tiên vang lên thì chó đã cào toác cánh cửa phòng tắm. Chuyện này rất thường gặp.

Chó nghe được những tiếng sấm xa mà người không để ý. Nhiều người huấn luyện cũng cho rằng chó cảm được gió đổi chiều, mùi đất ẩm và có thể cả sự thay đổi trong không khí trước cơn giông. Sau vài mùa mưa, chó nối các dấu hiệu đó với tiếng nổ đáng sợ, giống như người bị ong đốt một lần thì nghe tiếng vo ve đã rùng mình.

Hệ quả cho người chủ là: nếu chỉ chờ tiếng sấm mới bắt đầu lo cho chó, bạn đã chậm. Quy trình phải bắt đầu ở dấu hiệu sớm nhất mà bạn quan sát được, và các buổi tập sau này cũng phải tính tới những dấu hiệu báo trước ấy, không chỉ tiếng sấm.

Một điểm nữa: nỗi sợ sấm có xu hướng nặng dần qua mỗi mùa nếu không được giúp. Chó năm nay chỉ bám theo chủ có thể năm sau đã đi tiểu ra nhà và nhảy qua cửa sổ. Vì vậy, đừng đợi đến khi chó sợ nặng mới bắt đầu.

Dấu hiệu sợ theo từng mức và cách phản ứng

Ghi lại phản ứng của chó trong hai ba cơn giông đầu mùa để biết chó đang ở đâu. Bảng này giúp bạn quyết định làm gì ngay lúc đó.

Dấu hiệuÝ nghĩaLàm gì
Ngẩng đầu, đánh hơi không khí, tai xoay về phía cửa sổChó đang nhận ra cơn giông sắp đếnBắt đầu quy trình ngay: đóng cửa, bật tiếng ồn che lấp, mở chỗ trú
Bám theo chủ từng bước, liếm môi, ngáp, tai cụp ra sauCăng thẳng, còn nghe lời đượcĐưa đồ nhai lâu, ngồi gần chỗ trú, nói chuyện bình thường
Thở hổn hển khi trời mát, run, chảy dãi, đồng tử giãn toSợ nặng, cơ thể đang báo độngĐể chó trốn, không gọi ra, không ép ăn; ghi lại để kể với bác sĩ thú y
Cào cửa, đào sàn, cắn khung cửa, cố chui ra ngoài, tè hoặc ị ra nhàHoảng loạnGiữ an toàn, chặn lối thoát ra đường; gặp bác sĩ thú y trước cơn giông tiếp theo

Những con ở hai mức cuối thường cần cả huấn luyện lẫn hỗ trợ của bác sĩ thú y. Có những trường hợp bác sĩ kê thuốc dùng theo tình huống trước cơn giông; đây là việc của bác sĩ, người chủ không tự mua thuốc cho chó uống.

Chỗ trú an toàn: vì sao nhiều chó chọn nhà tắm

Nhà tắm thường không có cửa sổ lớn. Ánh chớp ít lọt vào, tiếng sấm bị tường ngăn bớt. Nhiều chó còn thích nằm trên nền gạch mát hoặc chui vào bồn tắm khô. Nếu chó nhà bạn đã chọn nhà tắm, đừng kéo nó ra; hãy biến nơi đó thành chỗ trú đàng hoàng.

Làm cho chỗ trú có sẵn từ trước. Đặt một tấm lót gấp đôi, một chiếc khăn cũ có mùi người nhà, bát nước. Để cửa hé bằng một vật chặn để cửa không tự đóng sập khi gió lùa, vì tiếng sập cửa là thêm một tiếng nổ nữa.

Che tiếng mái tôn. Ở nhà mái tôn, tiếng mưa quất lên mái nhiều khi đáng sợ không kém tiếng sấm. Phòng có trần thạch cao hoặc tầng dưới thường yên hơn. Nếu nhà một tầng, chọn góc xa mái hiên nhất.

Tiếng ồn che lấp đều đều. Quạt máy, máy lọc không khí, hoặc một bản nhạc êm có tiếng trầm. Mở trước khi sấm tới, không phải sau. Âm lượng vừa đủ nghe trong phòng, đừng quá to.

Áo ôm sát thân. Một số chó dịu hơn khi mặc áo ôm vừa khít hoặc được quấn khăn quanh ngực theo kiểu băng chéo nhẹ. Không phải con nào cũng hợp; thử trong ngày trời đẹp trước, nếu chó đứng đơ hay cố cởi ra thì bỏ.

Quy trình mỗi khi trời chuyển giông

Thống nhất trình tự này với cả nhà, để ai ở nhà lúc đó cũng làm giống nhau. Chó dễ chịu hơn khi mọi thứ lặp lại y như cũ.

  1. Thấy trời tối sầm, gió đổi hoặc chó bắt đầu đánh hơi lạ: dắt chó đi vệ sinh nhanh nếu còn kịp, rồi vào nhà.
  2. Đóng cửa ra ngoài, cửa ban công, kéo rèm phòng có chỗ trú. Kiểm tra cổng, vì chó hoảng có thể lách qua khe hở mà ngày thường nó không hề để ý.
  3. Bật tiếng ồn che lấp, bật đèn trong phòng để ánh chớp bớt chói.
  4. Đưa một món nhai lâu hoặc đồ chơi nhét thức ăn đặt sẵn trong chỗ trú. Chó còn nhai được là dấu hiệu tốt; nhai cũng tự làm dịu.
  5. Người ở nhà ngồi gần, làm việc nhẹ nhàng. Nếu chó tìm đến, vuốt ve chậm theo chiều lông, nói giọng bình thường. Không ép chó ra khỏi chỗ trú để "đối mặt".
  6. Khi sấm đã xa hẳn, mở lại cửa bình thường. Cho chó ra ngoài đi vệ sinh, đi dạo ngắn để nó xả căng thẳng.
  7. Ghi lại: giờ, cơn giông mạnh hay nhẹ, chó ở mức nào, cái gì giúp được. Sau một mùa bạn sẽ có hồ sơ rất quý nếu cần gặp bác sĩ thú y.

Nếu bạn đi làm và chó ở nhà một mình khi có giông, chỗ trú càng quan trọng. Để sẵn cửa nhà tắm mở, quạt bật theo giờ nếu được, và nhờ hàng xóm ghé qua khi giông lớn kéo dài.

Tập ngoài mùa mưa: kế hoạch theo tuần

Thời điểm tập tốt nhất là mùa khô, khi bạn chắc chắn vài tuần không có giông thật làm hỏng tiến độ. Mỗi ngày một hai buổi ngắn, vài phút mỗi buổi.

Giai đoạnViệc tậpDấu hiệu đạt
Tuần 1–2Mở tiếng sấm ghi âm thật nhỏ trong lúc cho ăn hoặc chơi kéo co. Tắt tiếng là ngừng trò chơi.Chó không ngẩng đầu, ăn và chơi bình thường
Tuần 3–4Tăng âm lượng từng nấc nhỏ. Thêm tiếng mưa rào trên mái và tiếng gió.Nghe tiếng là chó nhìn bạn chờ thưởng
Tuần 5–6Kết hợp: tắt bớt đèn, kéo rèm, rồi mới mở tiếng sấm; chó tập ngay trong chỗ trú.Chó vào chỗ trú, nằm thư giãn trong lúc nghe
Tuần 7 trở điGiữ mỗi tuần vài buổi ngắn, đổi đoạn ghi âm, đổi phòng.Giữ được mức đã đạt khi mùa mưa đến

Đừng mong chó hết hẳn sợ sau một mùa khô. Mục tiêu thực tế là chó sợ ít hơn, hồi lại nhanh hơn, và biết tự đi vào chỗ trú thay vì cào cửa. Với nhiều nhà, như thế đã là đổi đời.

Áp vào nhà mình: ba hoàn cảnh hay gặp

Nhà ống mái tôn, chó ở tầng trệt. Như nhà anh Minh, tiếng mưa trên mái là phần khó nhất. Anh dọn khoảng dưới gầm cầu thang làm chỗ trú, phủ một tấm chăn bông dày lên khung gỗ, đặt quạt đứng quay vào tường để tạo tiếng ù đều. Mùa khô năm sau, anh tập với tiếng mưa rào ghi âm trước, tiếng sấm sau. Đến mùa mưa, chó vẫn run khi sấm lớn nhưng đã tự đi vào gầm cầu thang thay vì cào cửa phòng tắm.

Căn hộ chung cư tầng cao, cửa kính lớn. Ở tầng cao, chớp sáng thấy rõ và gió rít qua khe cửa. Kéo rèm cản sáng, chèn khe cửa ban công bằng khăn, và chọn chỗ trú trong phòng ngủ phía trong hoặc lối đi giữa các phòng. Chó căn hộ không có sân để xả căng thẳng sau cơn giông, nên dành mười phút chơi tìm đồ trong nhà khi trời tạnh.

Chó sống ngoài sân, quen ngủ ở hiên. Bác Tư nuôi một chú chó ta lớn tuổi quen ngủ ở hiên, mấy năm gần đây mỗi lần giông là nó chui vào bụi rậm, sáng ra lấm lem, có lần cứa chân vào hàng rào. Giải pháp không cần cầu kỳ: một góc nhà kho có cửa, lót bao tải sạch, để sẵn bát nước, và tập cho chó vào đó ăn bữa tối mỗi ngày. Khi trời giông, chỉ cần dẫn nó vào góc quen.

Lỗi hay gặp và khi nào cần người giúp

Vài điều người chủ hay làm khi thấy chó khổ sở mà không biết làm sao:

  • Xích chó ngoài hiên cho khỏi phá nhà: chó bị xích không trốn được, nỗi sợ tăng vọt, có con tự siết cổ khi giãy. Hãy cho chó vào trong.
  • Quát, đánh khi chó cào cửa hay tè ra nhà: chó đang hoảng, không phải đang hư. Phạt thể xác chỉ thêm nỗi sợ người chủ vào nỗi sợ sấm, và không làm giảm hành vi phá.
  • Mở cửa thả chó chạy ra sân "cho thoáng": chó hoảng có thể lao ra đường. Mỗi mùa mưa bão đều có chó lạc vì thế.
  • Tập ngay trong mùa mưa: vài cơn giông thật sẽ xoá sạch công tập. Dồn sức tập vào mùa khô.
  • Cần gặp bác sĩ thú y hoặc chuyên gia hành vi khi: chó tự làm mình bị thương (gãy móng, chảy máu miệng), không ăn uống trong và sau cơn giông, nỗi sợ lan sang tiếng động khác như tiếng xe tải, tiếng đóng cửa, hoặc chó bắt đầu lo âu cả khi trời quang.

Bác sĩ thú y cũng sẽ kiểm tra xem có bệnh nền nào làm chó nhạy cảm hơn với âm thanh hoặc đau nhức khiến chó khó chịu khi căng thẳng, nhất là ở chó lớn tuổi mới bắt đầu sợ sấm.

Câu hỏi thường gặp

Chó sợ sấm có tự hết khi lớn tuổi không?

Thường là không, và hay nặng thêm qua mỗi mùa mưa nếu không được giúp. Có chó lớn tuổi lại sợ hơn vì nghe kém, nhìn kém nên giật mình nhiều hơn. Bắt đầu chỗ trú và tập từ sớm luôn tốt hơn chờ đợi.

Có nên để chó ở cùng phòng với mình khi có giông không?

Nên, nếu chó muốn ở gần bạn. Nhiều chó dịu đi khi có người quen bên cạnh. Nếu chó lại thích trốn một mình trong nhà tắm, cứ để nó trốn, bạn ngồi gần cửa là được, không gọi nó ra.

Chó sợ sấm thì có sợ cả tiếng mưa không?

Nhiều con có. Chó học cách nối tiếng mưa rào, gió mạnh với tiếng sấm đến sau. Vì vậy khi tập, hãy đưa cả tiếng mưa, tiếng gió vào bài, không chỉ tiếng sấm.

Mặc áo ôm cho chó khi giông có thật sự giúp không?

Một số chó dịu hơn khi được ôm sát thân, một số không thấy khác biệt, một số lại khó chịu. Hãy thử vào ngày trời đẹp vài lần, cho ăn ngon khi mặc. Nếu chó đứng đơ, cúi đầu hay cố cởi ra thì không hợp.

Chó đang run thì có nên cho ăn để đánh lạc hướng không?

Nếu chó nhận ăn thì cứ cho, mỗi tiếng sấm một miếng ngon là cách gắn tiếng sấm với điều dễ chịu. Nếu chó từ chối ăn, nghĩa là nó đã vượt ngưỡng chịu đựng; lúc ấy chỉ cần để nó trốn yên.

Khi nào thì nên hỏi bác sĩ thú y về thuốc?

Khi chó tự làm mình bị thương, bỏ ăn uống, phá cửa, hoảng loạn kéo dài sau khi trời đã tạnh, hoặc nỗi sợ lan sang nhiều tiếng động khác. Bác sĩ sẽ khám, hỏi kỹ diễn biến và cân nhắc thuốc đi kèm với kế hoạch tập.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138