PhucTung.comPhục Tùng
Sửa hành vi khó

Chó ăn vụng trên bàn bếp, lục thùng rác: dọn bếp chống trộm và dạy về chỗ khi nấu

Chó chồm lên bàn bếp lấy đồ, giật đồ ăn trên bàn, lục thùng rác: vì sao một lần trộm được là nhớ lâu, dọn bếp chống trộm, dạy về chỗ khi nấu và đồ ăn nguy hiểm.

A Vietnamese grandmother chops vegetables at a kitchen counter while a fluffy cream dog rests on a mat behind a low wooden gate, hallway view, warm glow

Chó ăn vụng trên bàn bếp và lục thùng rác vì đó là cách kiếm ăn hiệu quả nhất mà nó từng tìm thấy: chỉ một lần chồm lên được miếng thịt là chó nhớ rất lâu, và sẽ thử lại nhiều lần dù chỉ thỉnh thoảng thành công. Vì vậy cách sửa bắt đầu từ việc dọn bếp để không lần nào trúng nữa, rồi mới dạy chó một chỗ để nằm khi người nấu nướng.

Bài này không dạy lệnh "để đó" từ đầu, mà áp vào đúng căn bếp nhà bạn: cách bố trí chống trộm, chỗ nằm khi nấu ăn, lịch ba tuần, cách xử lý khi bắt gặp chó đang cắp đồ, và những thứ trong rác rất nguy hiểm cho chó. Đi kèm là phần áp vào nhà có trẻ nhỏ và người già, nơi đồ ăn hay để thấp.

Vì sao chó trộm một lần là nhớ mãi

Với chó, một con gà luộc để trên bàn bếp là phần thưởng lớn nhất trong cả tháng. Lần đầu nó chồm lên có thể chỉ vì mùi thơm, nhưng khi đã được, bộ nhớ của nó ghi lại rất rõ: bàn bếp có lúc có đồ. Từ đó chó sẽ ngó lên bàn mỗi lần đi qua. Chín lần không có gì, lần thứ mười có miếng chả, thế là đủ để thói quen bền như đá. Thứ thưởng lúc có lúc không chính là loại khó dứt nhất.

Vì vậy, mắng hay đánh khi về nhà thấy bàn bếp bị lục không giải quyết gì: chó đã ăn xong, phần thưởng đã nằm trong bụng. Chó chỉ học được rằng trộm khi có chủ ở gần thì nguy, còn khi vắng chủ thì an toàn. Nhiều con chó "rất ngoan khi có người" mà vẫn trộm như thường khi cả nhà đi vắng là vì vậy.

Hướng đi bền là cắt nguồn thưởng: không để đồ ăn nào trong tầm với khi không có người trông. Khi lần nào ngó lên cũng chỉ thấy mặt bàn trống, chó thôi tốn công. Song song, bạn dạy một hành vi thay thế đáng làm hơn: nằm ở tấm nệm ngoài cửa bếp và được thưởng trong lúc người nấu ăn.

Dọn bếp chống trộm: danh sách kiểm

Đứng ở bếp, cúi xuống ngang tầm chó, rồi đứng thẳng lên với tay như chó đang chồm. Mọi thứ nằm trong tầm ấy đều là mục tiêu. Rà theo danh sách:

  • Mép bàn bếp và bàn ăn để trống trong khoảng một gang tay; đồ ăn đẩy vào sát tường hoặc cất vào tủ.
  • Thức ăn đang rã đông, cơm nguội, bánh mì để trong tủ hoặc lồng bàn có nắp chắc.
  • Thùng rác có nắp đạp hoặc nắp khoá, để trong tủ dưới bồn rửa có chốt. Túi rác có xương, vỏ đồ hộp đem đi đổ ngay trong ngày.
  • Bàn thấp, bàn trà, mâm cơm dưới sàn không để đồ ăn khi không có người ngồi cạnh.
  • Dùng cổng chặn ở cửa bếp khi không có người trong bếp, nhất là khi cả nhà đi vắng.
  • Túi đồ đi chợ về không đặt xuống sàn, cất ngay.

Quản lý ở đây không phải tạm thời rồi bỏ. Với nhiều chó, đặc biệt là những dòng chó mê ăn, một căn bếp gọn là nếp sống lâu dài, giống như cất thuốc khỏi tầm tay trẻ nhỏ.

Dạy chó nằm ở tấm nệm ngoài cửa bếp khi nấu ăn

Mục tiêu là trong lúc có người nấu, chó có một chỗ nằm dễ chịu ngay ngoài cửa bếp, vẫn ngửi được mùi, vẫn thấy người, và được thưởng đều đặn. Tập vào lúc chưa nấu trước, rồi mới tập lúc thật.

  1. Đặt một tấm nệm ở ngưỡng cửa bếp, hoặc ngay sau cổng chặn. Ném thưởng lên nệm vài lần để chó quen chỗ đó có đồ ngon.
  2. Dạy "về chỗ": nói tên lệnh, chỉ tay, thưởng khi chó bước lên nệm; rồi thưởng khi chó nằm xuống.
  3. Thêm thời gian: chó nằm vài giây rồi mới thưởng, dần lên nửa phút, một phút.
  4. Bạn đứng ở bếp, làm vài động tác giả như lấy bát, mở tủ lạnh, rửa rau. Mỗi vài giây chó còn nằm, thả một miếng thưởng lên nệm.
  5. Tập lúc nấu thật nhưng chỉ món đơn giản, ít mùi. Đặt một đồ gặm nhồi thức ăn lên nệm ngay khi bắt đầu nấu.
  6. Khi chó đã nằm yên được suốt bữa nấu với đồ gặm, thưa dần phần thưởng, chỉ giữ đồ gặm và vài lời khen.

Dấu hiệu chó đang hiểu: tự đi về nệm khi thấy bạn bật bếp. Dấu hiệu quá sức: chó cứ đứng dậy, nhìn chằm chằm lên bàn, thở gấp. Khi đó bạn quay về bước dễ hơn và dùng cổng chặn để chó không vào được trong lúc tập.

Lịch ba tuần cho căn bếp yên

Lịch dưới đây là gợi ý cho một nhà có người nấu ăn hai bữa mỗi ngày. Ghi lại số lần chó chồm lên bàn hoặc lục rác trong tuần để biết đang tiến bộ.

TuầnQuản lýTậpDấu hiệu tiến bộ
MộtDọn bếp theo danh sách, cổng chặn luôn đóng khi không ai trong bếpDạy về chỗ trên nệm ngoài giờ nấu, hai ba phiên mỗi ngàyKhông có lần trộm nào thành công
HaiGiữ cổng chặn khi nấu, chó nằm bên ngoài với đồ gặmTập về chỗ trong lúc nấu món đơn giảnChó tự về nệm khi có người vào bếp
BaMở cổng khi bạn ở trong bếp và trông đượcChó nằm nệm suốt bữa nấu, thưởng thưa dầnChó không ngó lên bàn khi đi qua bếp

Kể cả khi đã tốt, đừng để con gà nguyên con trên mép bàn rồi ra khỏi nhà. Phép thử ấy không công bằng với bất kỳ con chó nào. Nếu tuần ba có một lần chó chồm lên, đừng coi là thất bại: xem lại hôm đó có gì khác, như khách tới, món nấu thơm hơn thường lệ, chó chưa được đi dạo, rồi giữ cổng chặn thêm vài ngày trước khi mở lại.

Đọc kiểu ăn vụng của chó nhà mình

Mỗi con chó trộm theo một kiểu riêng, và kiểu trộm cho biết cần chặn ở đâu. Quan sát vài ngày, hoặc đặt điện thoại quay góc bếp khi cả nhà đi vắng, rồi đối chiếu:

Kiểu ăn vụngĐiều nó cho biếtChặn ở đâu
Chồm hai chân lên mép bàn, mũi đưa qua lạiChó đủ cao, mép bàn là vùng sănĐể trống mép bàn, cổng chặn khi vắng người
Trèo lên ghế đẩu rồi lên bànCó bậc thang sẵn trong bếpDời ghế khỏi sát bàn, xếp ghế lên bàn khi đi vắng
Giật đồ từ tay trẻ, từ đĩa người đang ănChó đã học rằng đồ trong tay là lấy đượcChó ở sau cổng trong giờ ăn, người lớn cho ăn ở bát riêng
Hất đổ thùng rác, kéo túi rác raMùi rác mạnh hơn mọi thứ trong nhàThùng có nắp khoá, cất trong tủ, đổ rác trong ngày
Chỉ trộm khi cả nhà đi vắngChó biết lúc có người thì không đượcQuản lý chặt khi vắng người là phần chính, không phải phạt

Nhà anh Minh tưởng chú chó của mình nhảy cao lắm, quay video mới thấy chú leo lên chiếc ghế nhựa bà để cạnh bàn rồi bước lên. Chỉ cần dời ghế, chuyện trộm giảm hẳn.

Bắt gặp chó đang cắp đồ hoặc lục rác thì làm gì

Không đuổi, không giằng. Đuổi theo chó đang ngậm đồ ăn là mời nó chơi trò chạy trốn, và nó sẽ nuốt vội, kể cả xương. Đứng lại, gọi tên bằng giọng vui.

Đổi bằng thứ ngon hơn. Ném một nắm thưởng ra sàn cách chó vài bước theo hướng xa bếp. Khi chó đi ăn, bạn nhặt đồ kia lên. Nếu chó đã quen trò đổi đồ, dùng lệnh đổi.

Xem chó đã ăn gì. Nhìn lại thùng rác hoặc mặt bàn xem chó đã lấy thứ gì, khoảng bao nhiêu. Đây là thông tin quan trọng nếu cần gọi bác sĩ thú y.

Ghi lại rồi sửa môi trường. Mỗi lần trộm thành công là một lỗ hổng trong cách dọn bếp. Hỏi xem chó đã tới được bằng cách nào: ghế đẩu để sát bàn, cổng quên đóng, túi rác để dưới sàn, rồi bịt lỗ hổng đó.

Không phạt sau khi việc đã rồi. Mắng khi đồ ăn đã vào bụng không dạy được gì, chỉ làm chó trộm kín đáo hơn.

Khen khi chó đi qua bếp mà không ngó lên. Đây là khoảnh khắc dễ bị bỏ qua nhất. Mỗi lần thấy chó đi ngang bàn bếp mà mũi vẫn ở dưới thấp, thả một miếng thưởng xuống sàn và khen nhỏ. Chó sẽ học rằng sàn nhà mới là chỗ có đồ ngon, còn mặt bàn thì không.

Áp vào nhà có trẻ nhỏ, người già và những thứ trong rác nguy hiểm

Nhà có trẻ nhỏ thường có bánh kẹo để thấp, bé cầm đồ ăn đi khắp nhà, chó dễ giật từ tay bé. Hãy cho bé ăn ở bàn hoặc ghế cao, chó ở sau cổng chặn trong giờ ăn của bé. Dạy bé không đưa đồ ăn cho chó, và người lớn là người duy nhất cho chó ăn. Với nhà có người già, như bà nội hay ngồi ăn trên chiếu thấp, hãy đặt chó ở chỗ riêng có đồ gặm trong bữa cơm, để bà không phải xua đuổi và giữ mâm.

Rác bếp có nhiều thứ nguy hiểm cho chó: xương gà, xương cá nấu chín có thể vỡ thành mảnh sắc; hành, tỏi, nho, nho khô, sô-cô-la, kẹo cao su và bánh kẹo ăn kiêng có chất tạo ngọt xylitol có thể gây ngộ độc; lõi ngô, hạt quả, dây buộc thịt, giấy bạc có thể gây tắc ruột. Nếu chó vừa ăn những thứ này, hoặc có dấu hiệu nôn, bụng chướng, đau bụng, lừ đừ, run, hãy gọi bác sĩ thú y ngay, kể rõ chó đã ăn gì, bao nhiêu và lúc nào. Đừng tự gây nôn cho chó khi chưa được hướng dẫn.

Nếu chó lúc nào cũng đói cồn cào, ăn vụng ngày càng liều, gầy đi dù ăn đủ, hoặc uống nhiều nước bất thường, hãy cho chó đi khám. Một số bệnh làm chó đói liên tục, và khi đó bài tập không thể thắng được cơn đói.

Câu hỏi thường gặp

Có nên bày đồ ăn trên bàn để "thử" và bắt quả tang chó không?

Không nên. Bày bẫy để mắng chỉ dạy chó trộm khi vắng người. Mục tiêu là không lần nào chó trộm thành công, và dạy nó nằm ở chỗ riêng khi người nấu ăn.

Chó chồm lên bàn nhưng không lấy được gì thì có cần sửa không?

Nên sửa từ sớm, vì chỉ cần một lần lấy được là thói quen mạnh hẳn lên. Giữ mép bàn trống, dùng cổng chặn và dạy chó về chỗ khi có người trong bếp.

Thùng rác có nắp mà chó vẫn hất đổ thì làm sao?

Đặt thùng rác vào tủ dưới bồn rửa có chốt, hoặc dùng thùng nặng có nắp khoá. Đem đổ túi rác có xương, đồ hộp ngay trong ngày để mùi không kéo chó tới.

Chó ăn xương gà trong thùng rác thì phải làm gì?

Theo dõi sát và gọi bác sĩ thú y để được hướng dẫn, kể rõ chó ăn bao nhiêu và lúc nào. Nếu chó nôn, khó đi ngoài, bụng chướng, đau, lừ đừ thì đưa đi khám ngay. Không tự gây nôn khi chưa được hướng dẫn.

Chó nhỏ không với tới bàn mà vẫn ăn vụng thì sao?

Chó nhỏ hay trèo qua ghế, sofa hoặc lấy đồ ở bàn thấp và trên sàn. Dời ghế khỏi sát bàn, không để đồ ăn ở bàn trà, và dùng cổng chặn bếp như với chó lớn.

Bao lâu thì chó thôi ăn vụng?

Khi bếp được dọn kỹ và không lần nào trộm thành công, nhiều chó giảm rõ sau vài tuần. Thói ngó lên bàn có thể còn lâu hơn; giữ nếp dọn bếp như một thói quen lâu dài của cả nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138