PhucTung.comPhục Tùng
Đi vệ sinh đúng chỗ

Đổi chỗ đặt khay hoặc đổi loại cát cho mèo: chuyển dần từng bước để mèo không bỏ khay

Cách dời khay cát của mèo sang chỗ mới, đổi loại cát hay đổi kiểu khay theo từng bước nhỏ, đọc dấu hiệu mèo chưa ưng và xử lý khi mèo đi bậy trong lúc chuyển.

An older Vietnamese man pours fresh litter into a second tray beside an old one on a laundry room floor as a grey cat watches, side angle, soft afternoon light

Mèo rất kén chỗ đi vệ sinh, nên mọi thay đổi về khay cát nên làm theo hướng thêm trước, bớt sau: đặt khay mới bên cạnh khay cũ, trộn cát mới vào cát cũ, dời khay từng đoạn ngắn, và chỉ cất cái cũ khi mèo đã dùng cái mới đều đặn. Đổi đột ngột là lý do rất hay gặp khiến một con mèo đang ngoan bỗng đi bậy lên thảm hay chăn.

Bài này đi qua bốn kiểu thay đổi hay gặp: dời chỗ đặt khay, đổi loại cát, đổi kiểu khay, và chuyển cả nhà sang chỗ ở mới. Mỗi kiểu có các bước theo ngày, dấu hiệu cho biết mèo đã ưng hay chưa, và cách xử lý khi mèo đi bậy giữa chừng.

Vì sao mèo phản ứng mạnh với thay đổi khay cát

Mèo đi vệ sinh theo thói quen chỗ và cảm giác dưới chân. Một con mèo quen một loại cát có độ mịn nhất định, một chỗ yên tĩnh nhất định. Khi một trong hai thứ đổi khác, mèo có thể ngập ngừng, đứng ngửi rồi bỏ đi tìm chỗ khác có cảm giác gần giống, như chậu cây hay tấm thảm.

Mùi lạ làm mèo ngại. Cát có mùi hương, khay mới còn mùi nhựa, chất lau khay mạnh mùi đều có thể khiến mèo không muốn bước vào. Mũi mèo nhạy hơn người nhiều.

Chỗ đi vệ sinh là chỗ mèo dễ bị tổn thương. Lúc ngồi trong khay, mèo không thể chạy nhanh. Vì vậy mèo chọn chỗ thấy an toàn: có lối thoát, không bị ai đi ngang bất ngờ, không cạnh máy giặt đang rung.

Mèo cần cảm thấy chỗ ấy là của mình. Khay đặt ở chỗ con chó trong nhà hay lui tới, hay chỗ mèo khác trong nhà hay nằm canh, có thể khiến mèo không dám vào. Khi dời khay, chọn chỗ mèo tới được mà không phải đi qua "vùng" của con vật khác.

Một lần khó chịu nhớ rất lâu. Nếu mèo từng bị giật mình, bị bắt lúc đang ngồi trong khay, hay đau khi tiểu ở khay mới, mèo có thể gắn khay ấy với điều khó chịu và tránh nó dài ngày.

Dời khay sang chỗ mới

Khi cần dời khay, như vì sửa nhà, có em bé hay muốn chuyển khay ra lô gia, làm theo một trong hai cách dưới đây. Cách thứ nhất an toàn hơn và nên ưu tiên khi có chỗ.

  1. Cách thêm khay: đặt một khay thứ hai ở chỗ mới, cùng loại khay và cùng loại cát với khay cũ. Cho vào khay mới một nắm cát đã dùng từ khay cũ để có mùi quen.
  2. Để cả hai khay song song khoảng một đến hai tuần. Dọn cả hai mỗi ngày như nhau.
  3. Khi thấy mèo dùng khay mới đều đặn, bớt cát ở khay cũ dần, dọn khay cũ ít hơn một chút, rồi cất hẳn khay cũ.
  4. Cách dời từng đoạn khi không có chỗ cho hai khay: mỗi ngày dời khay đi một đoạn ngắn, chừng vài chục phân tới một mét, theo hướng tới chỗ mới.
  5. Nếu chỗ mới ở phòng khác, khi tới cửa phòng thì giữ khay ở ngưỡng cửa vài ngày rồi mới đưa vào trong.
  6. Ở chỗ cũ, sau khi khay đã đi, lau sạch mùi và đặt bát ăn hoặc chỗ nằm của mèo ở đó để mèo không đi bậy vào khoảng trống.

Chỗ mới nên đáp ứng những điều mèo cần: yên tĩnh, có lối ra vào không bị chặn, xa bát ăn, không sát máy giặt hay máy sấy, và mèo già, mèo con tới được dễ dàng. Nhà nhiều mèo nên có số khay nhiều hơn số mèo, đặt ở những chỗ khác nhau.

Đổi loại cát: lịch trộn theo ngày

Đổi cát là thay đổi khó với nhiều mèo nhất, vì cảm giác dưới chân và mùi đổi cùng lúc. Trộn dần theo tỉ lệ như sau, quan sát mèo ở mỗi bước:

NgàyTỉ lệ cát cũ và cát mớiĐể ý gì
1–3Khoảng ba phần cũ, một phần mớiMèo vào khay bình thường, cào lấp như cũ
4–6Khoảng một nửa cũ, một nửa mớiMèo có đứng ngửi lâu, rũ chân khi bước ra không
7–9Khoảng một phần cũ, ba phần mớiSố lần dùng khay trong ngày có giảm không
Từ ngày 10Toàn bộ cát mớiMèo dùng đều thì giữ; có dấu hiệu chưa ưng thì lùi lại bước trước

Nếu có thể, ưu tiên loại cát mới không mùi hương và có hạt gần giống loại cũ. Có mèo không bao giờ ưng một loại cát nào đó dù trộn rất chậm; khi ấy bạn có thể đặt hai khay hai loại cát cạnh nhau cho mèo chọn, rồi giữ loại mèo dùng nhiều hơn. Khi mua cát mới, mua một túi nhỏ để thử trước, đừng mua cả thùng lớn rồi mới phát hiện mèo không chịu.

Dấu hiệu mèo ưng hay chưa ưng khay mới

Trong lúc chuyển, quan sát vài lần mèo dùng khay. Những dấu hiệu dưới đây giúp bạn biết nên tiếp tục hay lùi lại:

Dấu hiệuThường có nghĩa làBạn làm gì
Vào khay thong thả, cào lấp kỹ trước và sau khi điMèo đã thấy thoải máiTiếp tục bước kế tiếp
Đứng mép khay, chỉ đặt hai chân trước vàoNgại cảm giác cát hoặc mùiLùi lại tỉ lệ cát trước, kiểm mùi khay
Đi xong nhảy vọt ra, không cào lấp, rũ chânChưa ưng cát hoặc khayChậm lại, giữ khay cũ lâu hơn
Cào ra ngoài khay rất nhiều, đi sát mépKhay chật hoặc thành cao thấp không hợpThử khay rộng hơn hoặc thành phù hợp hơn
Đi bậy ngay cạnh khayMuốn dùng chỗ ấy nhưng không ưng khayGiữ chỗ, đổi lại khay hoặc cát cũ
Ra vào khay nhiều lần, ít nước tiểu, kêu khi điCó thể bệnh đường tiết niệuĐưa đi khám ngay, nhất là mèo đực

Mèo đực rặn trong khay mà không ra nước tiểu là tình trạng cấp cứu, có thể do tắc đường tiểu, cần đến phòng khám trong ngày. Đừng nghĩ đó là chuyện mèo chưa quen khay mới.

Đổi kiểu khay và khi chuyển nhà

Từ khay hở sang khay có nắp. Bắt đầu bằng khay có nắp nhưng tháo cửa lật, hoặc chưa lắp nắp. Khi mèo dùng đều, lắp nắp mà không có cửa, rồi mới lắp cửa. Nhiều mèo không bao giờ thích khay có nắp vì mùi đọng bên trong và không thấy lối thoát; nếu vậy, cứ quay về khay hở.

Cho mèo già hoặc mèo đau khớp. Mèo già thường ngại bước qua thành khay cao. Đổi sang khay thành thấp hoặc khoét một lối vào thấp ở một bên, đặt khay ở tầng mèo hay nằm để không phải leo cầu thang.

Khi chuyển nhà. Mang theo khay cũ chưa rửa quá kỹ và một túi cát cũ. Ngày đầu, để mèo ở một phòng nhỏ có khay, bát ăn, nước và chỗ trốn, cho mèo quen phòng ấy vài ngày rồi mới mở dần các phòng khác. Khi mèo đã tự tin, mới dời khay về chỗ cố định bằng cách dời từng đoạn.

Khi nhà có em bé hay sửa chữa. Bắt đầu dời khay vài tuần trước khi em bé về hay trước khi thợ tới, để mèo không phải chịu hai thay đổi một lúc.

Giữ khay sạch trong lúc chuyển

Trong thời gian dời khay hay đổi cát, mèo nhạy cảm hơn bình thường. Một khay hơi bẩn mà bình thường mèo chịu được, lúc này có thể là lý do để mèo bỏ đi. Giữ mấy việc sau:

  • Xúc phân và cục nước tiểu ít nhất một hai lần mỗi ngày ở cả khay cũ lẫn khay mới.
  • Giữ độ dày lớp cát như mèo quen, thường khoảng vài phân; cát quá mỏng hay quá dày đều làm mèo ngại.
  • Rửa khay bằng nước ấm và xà phòng nhẹ không mùi, tráng sạch, lau khô. Tránh chất tẩy có mùi gắt.
  • Không rửa khay mới quá kỹ ngay lúc đầu nếu đã cho nắm cát cũ vào; giữ một chút mùi quen trong tuần đầu.
  • Không đặt chai xịt thơm phòng, sáp thơm hay túi khử mùi sát khay.
  • Ghi lại mỗi ngày mèo dùng khay nào, mấy lần, để biết lúc nào mèo đã chuyển hẳn sang khay mới.

Nếu nhà có nhiều mèo, mỗi khay trong lúc chuyển đều cần được dọn như nhau. Một con mèo nhút nhát có thể bị con mèo khác chặn đường tới khay mới; để ý những lúc ấy và đặt thêm một khay ở chỗ con nhút nhát hay ở.

Áp vào mèo nhà mình và những lỗi hay mắc

Bác Tư có một con mèo cái chín tuổi, quen khay hở và cát đất sét không mùi đặt ở góc nhà tắm dưới tầng trệt. Khi con trai sửa nhà tắm, bác dời khay ra cạnh máy giặt ở sân sau và đổi luôn sang cát hạt to có mùi hương vì tiện mua. Ba hôm sau, mèo tè lên tấm chăn mỏng trên sofa. Bác làm lại như sau:

  • Đặt lại một khay hở với cát cũ ở hành lang gần nhà tắm, chỗ yên tĩnh nhất tầng trệt.
  • Giặt tấm chăn bằng chất tẩy dạng men, cất chăn khỏi sofa trong hai tuần.
  • Dời khay ở sân sau ra xa máy giặt, sang góc có mái che, trộn dần cát mới không mùi hương vào.
  • Khi mèo dùng cả hai khay đều, bác mới cất khay hành lang, và từ đó giữ hai khay ở hai chỗ cho mèo già khỏi đi xa.

Những lỗi mà nhà bác Tư mắc cũng là lỗi rất hay gặp: đổi chỗ và đổi cát cùng một lúc; đặt khay sát máy giặt rung ồn; chọn cát có mùi hương mạnh; và cất khay cũ ngay hôm đổi. Thêm hai lỗi khác: lau khay bằng chất tẩy mùi gắt, và mắng hay bế mèo đặt vào khay khi bắt gặp đi bậy. Mèo không học được từ hình phạt, chỉ học cách tránh người và tránh luôn chỗ bị bắt gặp. Nếu mèo vẫn bậy sau khi đã quay lại khay và cát cũ, hãy đưa mèo đi khám, vì đau khi tiểu là nguyên nhân hay gặp khiến mèo bỏ khay.

Câu hỏi thường gặp

Đổi cát cho mèo mất bao lâu?

Thường khoảng mười ngày đến hai tuần nếu trộn dần cát mới vào cát cũ. Có mèo nhanh hơn, có mèo cần lâu hơn; nếu mèo tỏ ra chưa ưng ở bước nào, giữ tỉ lệ ấy thêm vài ngày hoặc lùi lại bước trước.

Có nên dời khay cát sang chỗ mới trong một ngày không?

Không nên nếu có thể tránh. Đặt khay thứ hai ở chỗ mới, để song song một hai tuần, hoặc dời từng đoạn ngắn mỗi ngày. Dời đột ngột dễ làm mèo đi bậy ở chỗ cũ.

Mèo không chịu dùng khay có nắp thì sao?

Nhiều mèo không thích khay có nắp vì mùi đọng và không thấy lối thoát. Thử tháo cửa lật, hoặc quay về khay hở. Mèo dùng khay đều đặn quan trọng hơn chuyện khay trông gọn mắt.

Mèo đi bậy cạnh khay sau khi đổi cát là sao?

Mèo vẫn muốn dùng chỗ ấy nhưng chưa ưng cát hoặc khay. Lùi lại tỉ lệ cát cũ nhiều hơn, kiểm mùi khay, và lau sạch chỗ bậy bằng chất tẩy dạng men để mèo không quen chỗ mới.

Chuyển nhà có cần mang theo khay cát cũ không?

Nên mang theo khay cũ và một ít cát cũ. Mùi quen giúp mèo nhận ra chỗ đi vệ sinh ở nhà mới nhanh hơn. Để mèo ở một phòng nhỏ có khay vài ngày đầu rồi mới mở dần.

Khi nào mèo bỏ khay là do bệnh?

Khi mèo ra vào khay nhiều lần mà ít nước tiểu, rặn, kêu đau, có máu, hoặc liếm vùng sinh dục nhiều. Mèo đực rặn mà không ra nước tiểu cần đi khám ngay trong ngày vì có thể tắc đường tiểu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138