PhucTung.comPhục Tùng
Nền tảng huấn luyện bằng thưởng

Huấn luyện chó mỗi ngày bao lâu: chia phiên ba đến năm phút và lịch tập mẫu một tuần

Vì sao phiên ngắn học nhanh hơn, cấu trúc một phiên năm phút, số phiên theo tuổi chó và mèo, lịch tập một tuần cho người đi làm và dấu hiệu nên dừng.

A Vietnamese office worker in a white shirt practices with a small poodle beside a kitchen counter while a kettle heats, viewed from the doorway, warm evening lamp light

Với đa số chó, vài phiên ngắn khoảng ba đến năm phút rải trong ngày hiệu quả hơn một buổi dài nửa tiếng. Tổng thời gian tập có thể chỉ mười lăm đến hai mươi phút mỗi ngày, chia thành ba bốn phiên, và với chó con hay mèo thì còn ngắn hơn, khoảng một đến ba phút mỗi lần.

Lý do nằm ở sức tập trung của con vật và ở nhịp nghỉ giữa các lần học. Bài dưới đây đi vào cấu trúc một phiên năm phút, số phiên gợi ý theo tuổi, một lịch tập mẫu cho người đi làm cả ngày, cách lồng bài tập vào những việc vốn có trong nhà, và những dấu hiệu cho thấy nên dừng phiên ngay lúc này.

Vì sao phiên ngắn học nhanh hơn phiên dài

Ai từng tập với chó trong nửa tiếng liền đều thấy một đường cong quen thuộc: năm phút đầu chó hăng hái, phút thứ mười bắt đầu nhìn quanh, phút thứ mười lăm làm sai nhiều hơn làm đúng, và người chủ bắt đầu sốt ruột. Những lần sai cuối buổi vẫn là những lần chó học, chỉ có điều nó học sai. Kết thúc một buổi bằng một chuỗi thất bại cũng khiến lần sau chó vào phiên kém hào hứng hơn.

Phiên ngắn tránh được đoạn cuối mệt mỏi ấy. Chó dừng khi còn muốn làm tiếp, và lần sau quay lại với tâm thế đang chờ. Giữa hai phiên, chó nghỉ, ngủ, chơi; nhiều người huấn luyện nhận thấy sau một giấc ngủ, chó làm bài tốt hơn hẳn so với lúc vừa học xong. Có những nghiên cứu trên chó cũng gợi ý rằng tập ít mà đều có lợi hơn tập dồn, dù con số cụ thể còn tuỳ bài tập và tuỳ con.

Phiên ngắn còn hợp với người chủ. Năm phút thì ai cũng tìm ra được, kể cả hôm bận nhất. Thứ làm hỏng việc huấn luyện ở nhiều nhà không phải là tập ít, mà là định tập thật dài vào cuối tuần, rồi cuối tuần bận nên cả tuần không tập.

Cấu trúc một phiên khoảng năm phút

Chuẩn bị khoảng hai mươi mẩu thưởng nhỏ đã cắt sẵn. Khi hết bánh là hết phiên, cách này giúp bạn khỏi phải nhìn đồng hồ.

  1. Khởi động khoảng nửa phút với một bài chó đã thạo, như ngồi hay nhìn chủ. Hai ba lần đúng giúp chó vào guồng và giúp bạn kiểm tra chó có đang tập trung không.
  2. Vào bài chính khoảng ba phút. Chỉ một bài mới, hoặc một nấc khó hơn của bài cũ. Mỗi lượt từ năm đến mười lần làm.
  3. Nếu chó trượt hai lần liền, hạ độ khó xuống một nấc ngay trong phiên, cho chó làm đúng vài lần rồi mới thử lại.
  4. Chuyển sang một bài vui chó thích, như chạm tay hoặc xoay vòng, khoảng nửa phút. Phần này giúp kết thúc phiên trên một nốt vui.
  5. Nói từ kết thúc, tung vài mẩu bánh cuối xuống sàn cho chó tìm. Cất túi bánh khỏi tầm mắt.
  6. Ghi một dòng: bài gì, mấy lần đúng trên mấy lần, chó có dấu hiệu mệt không. Việc này mất chưa đến một phút.

Nếu phiên đang tốt mà bạn muốn kéo thêm, đừng kéo. Dừng lúc chó làm đúng ba lần liền và còn nhìn bạn chờ là cách giữ hứng thú tốt nhất cho phiên sau.

Bao nhiêu phiên một ngày, theo tuổi và theo con

Các con số dưới đây là gợi ý thường gặp, không phải mức bắt buộc. Quan sát con vật của bạn quan trọng hơn bảng.

Đối tượngĐộ dài một phiênSố phiên mỗi ngàyGhi chú
Chó con khoảng 2 đến 4 tháng1 đến 3 phút4 đến 6, xen giữa các giấc ngủTập ngay sau khi thức dậy và đi vệ sinh xong
Chó trẻ khoảng 5 tháng đến 2 tuổi3 đến 5 phút3 đến 4Giai đoạn hay "quên bài", cần kiên nhẫn
Chó trưởng thành5 phút, có thể đến 10 phút nếu chó hào hứng2 đến 3Một phiên có thể ngoài đường lúc đi dạo
Chó già2 đến 4 phút2 đến 3Bài nhẹ cho khớp, tránh ngồi đứng liên tục
Mèo1 đến 2 phút2 đến 4Trước bữa ăn, mỗi phiên khoảng năm lần làm

Chó lao động, chó vốn được lai để làm việc cùng người, thường chịu được phiên dài hơn. Chó mặt ngắn như pug, bulldog dễ mệt và khó thở khi nóng, nên tập ở chỗ mát, phiên ngắn. Chó đang ốm hoặc vừa tiêm phòng thì cho nghỉ một hai ngày.

Chó con ngủ rất nhiều, có khi phần lớn thời gian trong ngày, và giấc ngủ ấy là lúc não xếp lại những gì vừa học. Đánh thức chó con dậy để tập là phí; chờ chó tự thức, cho đi vệ sinh, rồi tập ngay một phiên ngắn trước khi nó lại lăn ra ngủ. Với chó con, một ngày năm phiên một phút thường tốt hơn hai phiên năm phút.

Lịch tập mẫu một tuần cho người đi làm cả ngày

Chị Lan đi làm từ sáng đến chiều, chó con bốn tháng tuổi ở nhà với bà. Lịch của chị chỉ dùng những khoảng thời gian vốn đã có:

Thời điểmThứ Hai đến thứ SáuThứ Bảy, Chủ nhật
Sáng, trước bữa sáng của chóBa phút: nhìn chủ, ngồi trước khi đặt bátNăm phút: bài mới trong tuần
TrưaBà cho ăn bằng đồ chơi nhả hạt, không tậpMột phiên ngắn ở hành lang
Chiều, vừa về nhàKhông tập; chó mừng chủ, đi vệ sinh, dạo ngắnĐi dạo, tập nhìn chủ ngoài ngõ
Tối, trước bữa tối của chóNăm phút: bài chính của tuầnNăm phút: ôn lại
Tối, lúc xem tiviHai phút trong giờ quảng cáo: nằm trên thảmTrò tìm đồ bằng mũi

Tổng cộng chưa tới hai mươi phút một ngày, nhưng đều đặn bảy ngày. Thứ Tư nào chị về muộn, chị bỏ phiên tối và không bù. Một ngày lỡ không làm hỏng gì; thứ đáng ngại là cảm giác phải tập bù cho bằng được rồi tập quá sức.

Bà ở nhà không tập bài mới, chỉ làm hai việc chị dặn: đòi chó ngồi trước khi mở cửa ban công, và tung một mẩu hạt khi thấy chó nằm yên trong ổ. Hai việc nhỏ ấy giữ cho chó có nhịp học giữa ngày mà không ai phải nhớ thêm bài nào. Nhà có người lớn tuổi hay giúp việc trông chó ban ngày, giao cho họ đúng một hai việc đơn giản như vậy là vừa.

Lồng bài tập vào việc vốn có trong nhà

Nhiều phiên tập tốt nhất không cần chuẩn bị gì, chỉ cần để vài mẩu bánh sẵn ở đúng chỗ:

  • Chờ nước sôi, chờ nồi cơm: một hai phút cho bài ngồi hoặc nằm chờ trên tấm thảm bếp.
  • Trước khi đặt bát ăn: chó ngồi một giây rồi mới đặt bát. Bát ăn là phần thưởng, không tốn thêm gì.
  • Trước khi mở cửa ra ngoài: chó đứng yên khi bạn chạm tay nắm cửa. Cửa mở là phần thưởng.
  • Giờ quảng cáo trên tivi: một bài vui hai phút cho cả nhà, trẻ con rất thích.
  • Khi bắt gặp chó tự làm đúng: nằm yên lúc có khách, nhìn bạn khi nghe tiếng động lạ. Đánh dấu và thưởng ngay; đây là những phiên dài một giây nhưng rất giá trị.
  • Lúc đi dạo: mỗi khi dừng đèn đỏ hay chờ thang máy, đòi chó nhìn bạn hoặc ngồi một giây. Mỗi lần dạo có thể có năm sáu lần tập như thế mà không mất thêm phút nào.

Với mèo, thời điểm tốt nhất là ngay trước bữa ăn, khi mèo đang đi theo bạn vào bếp. Vài lần ngồi chờ hoặc chạm mũi vào tay là đủ một phiên.

Dấu hiệu nên dừng phiên ngay

Chó làm chậm dần hoặc trượt nhiều lần liền. Đây là tín hiệu rõ nhất. Hạ độ khó, cho làm đúng một lần dễ, rồi kết thúc.

Chó ngáp, liếm môi, gãi người, rũ lông như khi bị ướt. Những động tác này giữa phiên tập thường là chó đang căng thẳng hoặc bối rối, không phải buồn ngủ hay ngứa. Dừng và nghĩ xem bài có đang quá khó không.

Chó bỏ đi ngửi sàn, nhìn ra chỗ khác. Có thể chó chán, có thể chỗ tập có thứ hấp dẫn hơn, có thể chó cần đi vệ sinh. Cho chó nghỉ, đi vệ sinh, rồi thử lại sau.

Chó quá hưng phấn: cắn tay, sủa đòi, nhảy chồm. Phiên đang kích động quá. Chuyển sang bài bình tĩnh như nằm, đưa thưởng chậm, hoặc kết thúc bằng trò tìm bánh trên sàn.

Bạn bắt đầu sốt ruột. Giọng và tay của người chủ đổi khi sốt ruột, chó đọc được ngay. Dừng phiên khi bạn thấy mình thở dài là một quyết định huấn luyện tốt.

Trời nóng, chó thở dốc lưỡi dài. Giữa trưa hè trong căn phòng không quạt, chó mệt rất nhanh. Chuyển phiên sang sáng sớm hoặc tối, tập ở chỗ có gió, để bát nước gần chỗ tập. Chó mặt ngắn thở khò khè là phải dừng ngay và cho nghỉ ở chỗ mát.

Ngày nghỉ, ngày tệ và khi nào cần người giúp

Một hai ngày không tập mỗi tuần là bình thường, thậm chí có ích. Nhiều người thấy sau ngày nghỉ chó làm bài tốt hơn. Ngày tệ cũng là bình thường: chó mất tập trung vì trời mưa giông, vì nhà có khách, vì vừa bị tiêm. Gặp ngày như thế, chỉ ôn bài dễ hoặc chơi trò ngửi tìm, đừng cố dạy bài mới.

Khi nào nên lo? Nếu chó vốn hào hứng tập bỗng chán hẳn trong vài ngày, kém ăn, ngủ nhiều, đau khi ngồi xuống hoặc khi bạn chạm vào lưng, hông, hãy đưa chó đi khám bác sĩ thú y. Đau là lý do rất hay gặp khiến chó không chịu làm bài, và không có cách huấn luyện nào sửa được cơn đau.

Nếu sau vài tuần tập đều mà một bài vẫn giậm chân tại chỗ, hãy quay một phiên bằng điện thoại và nhờ một người huấn luyện dùng phương pháp thưởng xem giúp. Thường chỉ cần đổi độ khó hoặc đổi phần thưởng là bài chạy lại, không cần tăng thời gian tập.

Câu hỏi thường gặp

Tập một buổi dài cuối tuần có thay được các phiên ngắn trong tuần không?

Thường là không bằng. Một buổi dài dễ khiến chó mệt và kết thúc bằng nhiều lần sai. Nếu chỉ rảnh cuối tuần, hãy chia buổi ấy thành nhiều phiên năm phút cách nhau, và trong tuần cố giữ ít nhất một phiên ngắn mỗi tối.

Chó con mới về nhà có nên tập ngay không?

Vài ngày đầu nên ưu tiên cho chó con quen nhà, ăn ngủ ổn định. Những phiên một hai phút như nạp từ đánh dấu hoặc thưởng khi chó nhìn bạn thì làm được ngay, miễn chó còn vui và không có dấu hiệu sợ hãi.

Có nên tập ngay sau khi chó ăn no không?

Không nên, vì chó ít hứng thú với phần thưởng và vận động sau bữa no không tốt cho dạ dày, nhất là với giống chó ngực sâu. Tập trước bữa khoảng một tiếng là hợp lý.

Làm sao biết chó đã học đủ trong ngày?

Khi chó làm đúng bài chính khoảng tám trên mười lần trong một phiên, đó là lúc tốt để dừng bài ấy và để dành nấc tiếp theo cho hôm sau. Học thêm lúc đó không làm chó tiến nhanh hơn.

Mèo có tập được nhiều phiên một ngày không?

Được, miễn mỗi phiên thật ngắn, chừng một đến hai phút. Mèo thường bỏ đi khi đã đủ; tôn trọng điều đó và chọn thời điểm trước bữa ăn khi mèo đang tìm đến bạn.

Cả nhà cùng tập thì có làm chó rối không?

Không rối nếu cả nhà dùng cùng từ lệnh, cùng từ đánh dấu và cùng tiêu chuẩn. Nên có một sổ ghi chung để biết hôm nay ai đã tập bài gì, tránh mỗi người kéo chó tập thêm một phiên dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138