PhucTung.comPhục Tùng
Chó con và xã hội hoá

Tập chó con vào lồng tự nguyện: lịch 14 ngày từ cửa mở đến ngủ ngon qua đêm

Cách tập chó con vào lồng mà không ép: chọn cỡ lồng, trò ném thưởng, đóng cửa vài giây rồi vài phút, lịch 14 ngày và dấu hiệu phải lùi lại một bước.

A small brown puppy steps into an open wire crate lined with a folded towel on a tiled living room floor, low angle at puppy height, soft afternoon light

Tập chó con vào lồng tự nguyện là biến lồng thành chỗ nó tự tìm đến để nghỉ: bắt đầu bằng cửa mở và thưởng ném vào trong, đến khi nó tự bước vào mới đóng cửa vài giây, rồi tăng dần lên vài phút, vài chục phút và cả đêm. Thường mất khoảng hai tuần với một chó con chưa từng sợ lồng, nếu mỗi ngày tập vài lượt ngắn.

Lồng dùng đúng là chỗ ngủ, chỗ nghỉ khi nhà đông người, phương tiện đi xe và nằm viện an toàn. Lồng dùng sai, nhốt cả ngày hay để phạt, thì thành nơi đáng sợ. Bài này chỉ cách chọn lồng, các bước tập theo ngày, cách đọc dấu hiệu căng thẳng và những giới hạn thời gian không nên vượt.

Lồng để làm gì, và lúc nào nó trở thành nhà tù

Chó con ở tuổi hai, ba tháng cần ngủ rất nhiều nhưng lại không tự biết dừng chơi. Một chỗ nhỏ, có mái che, có ổ mềm giúp nó tự tắt máy. Lồng cũng giữ chó con an toàn khi không ai trông: không gặm dây điện, không nuốt đồ nhỏ, không tè lên thảm khi bạn đi tắm. Về sau, chó đã quen lồng sẽ đỡ hoảng nhiều khi phải nằm lồng ở phòng khám, đi xe đường dài hay ở nhà người quen.

Lồng trở thành nhà tù khi nó là chỗ duy nhất chó con được ở suốt ngày, khi bị đẩy vào trong lúc đang hoảng, hoặc khi bị nhốt vào đó để phạt sau một lần cắn dép. Chó con không hiểu được mối nối giữa việc cắn dép lúc nãy và việc bị nhốt bây giờ; nó chỉ hiểu rằng cửa lồng đóng là có chuyện không hay. Lần sau nó sẽ trốn khi thấy bạn cầm lấy cửa lồng.

Vì thế luật đầu tiên: lồng chỉ gắn với chuyện dễ chịu. Bữa ăn, đồ gặm ngon, giấc ngủ. Không bao giờ dùng lồng để phạt, và không ai trong nhà được gõ, lắc hay trêu chó con qua song lồng. Trẻ nhỏ cần được dặn rằng khi chó con vào lồng là nó đang nghỉ, không được thò tay vào gọi ra chơi.

Nếu cả nhà không muốn dùng lồng, một quây nhỏ có ổ, khay vệ sinh và đồ gặm cũng làm được phần lớn việc. Các bước tập dưới đây áp được cho cả quây.

Chọn lồng và bố trí bên trong

Lồng vừa cỡ quan trọng hơn lồng đắt tiền. Kiểm theo danh sách sau trước khi bắt đầu tập.

  • Cỡ: chó con đứng thẳng không chạm nóc, xoay một vòng và nằm duỗi thẳng được. Rộng quá thì nó dễ dành một góc làm chỗ vệ sinh. Nếu mua lồng theo cỡ lúc trưởng thành, dùng vách ngăn thu nhỏ lại và nới dần.
  • Kiểu: lồng song kim loại thoáng, dễ lau; lồng nhựa kín hơn, hợp với chó con thích chỗ tối và dùng được khi đi xe. Với lồng song, phủ một tấm vải lên nóc và hai vách để thành "hang".
  • Lót: một tấm khăn cũ hoặc ổ mỏng. Chó con hay gặm nát ổ dày; nếu thấy nó nuốt sợi vải, chuyển sang tấm lót cứng hơn.
  • Chỗ đặt: nơi cả nhà hay qua lại ban ngày như góc phòng khách, và gần giường ban đêm. Tránh ban công nắng, cạnh loa, sát cửa ra vào.
  • Nước: khi chó con ở lồng lâu hơn khoảng một tiếng, gắn một bát nước cố định vào vách để không đổ.
  • Không đeo vòng cổ có thẻ treo khi ở trong lồng, vì thẻ có thể mắc vào song.

Anh Minh nuôi chó con giống lai, mua lồng cỡ lớn để dùng lâu. Anh chèn một thùng các-tông vào nửa sau lồng, ba tuần sau bỏ thùng đi. Nhờ vậy chó con không tè ở góc trong suốt giai đoạn đầu.

Lịch 14 ngày: từng bước nhỏ

Mỗi ngày làm hai đến bốn lượt, mỗi lượt chừng năm phút, ngoài ra để cửa lồng mở suốt cả ngày. Chỉ sang bước sau khi chó con làm bước trước một cách thoải mái, đuôi lỏng, không vội chạy ra.

  1. Ngày 1–2: cửa mở, trò ném thưởng. Ngồi cạnh lồng, ném một miếng thưởng nhỏ ngay cửa, rồi xa vào trong dần. Chó con vào lấy, ra ngay cũng được. Đặt thêm vài miếng vào lồng lúc nó không nhìn để nó tự phát hiện "kho báu".
  2. Ngày 3: ăn trong lồng. Đặt bát ăn ở cửa, mỗi bữa đẩy sâu thêm một chút cho đến tận vách trong. Cửa vẫn mở.
  3. Ngày 4–5: đóng cửa trong lúc ăn. Khi nó đang ăn say sưa ở sâu trong lồng, khép cửa lại, mở ra ngay khi nó vừa ăn xong. Lần sau chờ thêm năm giây sau khi ăn xong mới mở, rồi mười giây.
  4. Ngày 6–7: đồ gặm lâu. Cho một món gặm lâu chỉ có trong lồng. Đóng cửa, ngồi cạnh đọc sách mười phút. Mở cửa trước khi món gặm hết, để lồng gắn với chuyện ngon chứ không gắn với lúc chán.
  5. Ngày 8–9: bạn rời khỏi tầm mắt. Với đồ gặm trong lồng, đi vào bếp một phút rồi quay lại, lặng lẽ, không chào to. Tăng lên ba phút, năm phút.
  6. Ngày 10–11: ngủ trưa trong lồng. Sau một buổi chơi và đi vệ sinh, khi chó con đã buồn ngủ, mời vào lồng bằng một miếng thưởng và đóng cửa. Nghỉ ba mươi phút đến một tiếng.
  7. Ngày 12–14: ra khỏi nhà ngắn. Ra đổ rác, xuống sảnh lấy đồ, chừng mười đến hai mươi phút. Ban đêm lồng vẫn ở sát giường như bình thường.

Muốn có một tiếng gọi vào lồng, khi chó con đã tự bước vào nhanh, nói một từ như "về ổ" ngay trước lúc ném thưởng. Sau vài ngày nói từ đó trước, chờ nó vào, rồi mới thưởng.

Dấu hiệu đang ổn và dấu hiệu phải lùi lại

Mỗi lượt tập, nhìn chó con chứ đừng nhìn đồng hồ. Bảng dưới giúp bạn quyết định đi tiếp hay quay về bước trước.

Bạn thấyÝ nghĩaLàm gì
Tự đi vào lồng khi mệt, nằm nghiêng, thở đềuLồng đã là chỗ nghỉĐi tiếp theo lịch, có thể giãn thời gian nhanh hơn
Vào lấy thưởng rồi lùi ra ngay, mắt liếc về cửaCòn dè chừng nhưng chưa sợỞ lại bước hiện tại thêm một hai ngày, thưởng ngon hơn
Ư ử vài tiếng sau khi đóng cửa rồi nằm xuốngĐang làm quenChờ nó yên vài giây rồi mở, đừng mở đúng lúc kêu
Cào song, cắn cửa, sủa liên tục, chảy dãiCăng thẳng thậtMở cửa ngay khi có một nhịp yên, quay về bước có cửa mở hai ba ngày
Tè hay ỉa trong lồng dù vừa đi xongCó thể sợ hãi, lồng quá rộng, hoặc vấn đề tiêu hoáThu nhỏ lồng, giảm thời gian; nếu lặp lại kèm phân lỏng thì đi thú y
Không chịu lại gần lồng sau một lần bị nhốt lâuLồng đã gắn với điều khó chịuĐổi chỗ đặt, phủ vải khác, bắt đầu lại từ ngày 1

Lùi lại không phải thất bại. Một lượt tập dễ quá vẫn tốt hơn một lượt làm chó con hoảng, vì một lần hoảng có thể xoá công sức của mấy ngày.

Ở trong lồng bao lâu là vừa

Con số dưới đây là gợi ý ban ngày cho chó con đã quen lồng, tính cho một lần liên tục, không phải tổng cả ngày. Ban đêm khác vì chó con ngủ sâu, nhưng vẫn cần dậy đi vệ sinh theo tuổi.

TuổiMột lần ban ngày, khoảngGhi chú
8–10 tuầnBa mươi phút đến một tiếngChủ yếu là ngủ trưa; ra là đi vệ sinh ngay
10–12 tuầnMột đến hai tiếngCó đồ gặm an toàn trong lồng
3–4 thángHai đến ba tiếngCần chạy chơi đủ trước và sau
4–6 thángBa đến bốn tiếngKhông nên là chuyện mỗi ngày nếu nhà đi làm cả ngày

Nếu cả nhà đi làm tám, chín tiếng, lồng không phải là đáp án cho cả quãng ấy. Dùng quây rộng có khay vệ sinh, nhờ người về giữa trưa cho ra chơi, hoặc gửi chó con ở nhà người quen. Một chó con ngồi lồng cả ngày sẽ thừa năng lượng, ngủ không đủ sâu và phá nhiều hơn khi được thả ra.

Lỗi người chủ hay mắc khi tập lồng

Hầu hết các trường hợp chó con "ghét lồng" đều bắt nguồn từ vài lỗi dưới đây, và đều sửa được.

  • Đẩy chó con vào rồi đóng cửa ngay ngày đầu. Sửa: quay về trò ném thưởng với cửa mở, tháo hẳn cửa ra vài ngày nếu cần.
  • Mở cửa khi nó đang sủa. Chó con học rằng sủa là cách mở cửa. Sửa: chờ một nhịp yên, dù chỉ hai giây, mới mở. Nếu nó sủa vì cần đi vệ sinh, đưa đi ngay rồi trở về, không chơi.
  • Chỉ cho vào lồng khi bạn sắp đi. Lồng thành báo hiệu chủ sắp vắng nhà. Sửa: mỗi ngày cho vào lồng vài lần lúc bạn vẫn ở nhà.
  • Gọi ra khỏi lồng để la mắng hay cắt móng. Sửa: khi cần làm việc nó không thích, tự đến bế, đừng dùng tiếng gọi vào lồng hay ra lồng.
  • Để trẻ con chui vào lồng chơi. Sửa: lồng là khu riêng của chó con, cả nhà tôn trọng như phòng ngủ của một người.
  • Lồng đặt ở góc nắng hoặc ngay cửa gió máy lạnh. Sửa: thử nằm cạnh lồng năm phút, nếu bạn thấy khó chịu thì chó con cũng vậy.

Nếu chó con từng bị nhốt lâu ở nơi cũ và hoảng thật sự khi thấy lồng, cào đến gãy móng, chảy dãi ướt cả ngực, đừng cố tập lồng lúc này. Dùng quây rộng, và hỏi thêm bác sĩ thú y hoặc người có chuyên môn về hành vi.

Áp lịch vào hoàn cảnh nhà bạn

Nhà có người ở nhà gần như cả ngày. Đây là hoàn cảnh dễ nhất, nhưng cũng dễ quên tập phần vắng mặt. Mỗi ngày ít nhất hai lần cho chó con nghỉ trong lồng ở một phòng khác trong khi bạn làm việc, để nó không chỉ ngủ được khi có người ngồi cạnh.

Nhà đi làm, chỉ có buổi sáng sớm và buổi tối. Dồn các bước 1 đến 7 vào hai ngày nghỉ cuối tuần, mỗi ngày bốn năm lượt ngắn. Ngày đi làm, dùng quây rộng thay cho lồng đóng cửa, đặt lồng mở cửa ở trong quây làm chỗ ngủ. Tối về tập tiếp các bước đóng cửa.

Chó con đã từng sợ lồng ở nơi cũ. Đổi hẳn kiểu lồng: nếu nơi cũ là lồng sắt thì thử lồng nhựa hoặc một chiếc thùng có mái che. Tháo cửa ra và chỉ tập trò ném thưởng cùng bữa ăn trong lồng một tuần trở lên, chưa đóng cửa lần nào.

Nhà có hai chó con cùng lứa. Mỗi con một lồng, đặt cạnh nhau lúc đầu rồi xa dần. Tập riêng từng con ít nhất một lượt mỗi ngày, để không con nào chỉ ngủ được khi có anh em bên cạnh.

Câu hỏi thường gặp

Tập lồng cho chó con có phải là nhốt chó, có ác không?

Lồng được tập đúng là chỗ nghỉ chó con tự tìm đến, giống một cái hang. Ác là khi nhốt cả ngày, dùng lồng để phạt hoặc ép vào lúc đang hoảng. Thời gian ở lồng phải vừa với tuổi và luôn có giờ chạy chơi.

Chó con mấy tuần tuổi thì bắt đầu tập lồng được?

Ngay từ hôm đầu về nhà, thường khoảng tám tuần tuổi trở lên. Ngày đầu chỉ là để cửa mở và ném thưởng vào trong. Chó con lớn hơn hoặc chó trưởng thành vẫn tập được, chỉ là có thể chậm hơn.

Có nên để đồ ăn, nước trong lồng không?

Lúc tập, cho ăn bữa chính trong lồng rất có ích. Khi chó con ở lồng dưới một tiếng thì không cần nước; lâu hơn thì gắn bát nước cố định. Đồ gặm chỉ dùng loại không vỡ vụn và không nuốt được thành miếng to.

Chó con đang ngủ trong lồng có nên gọi ra chơi không?

Không nên. Giấc ngủ của chó con quý hơn một lượt chơi, và đánh thức liên tục làm nó cáu, cắn nhiều. Chờ nó tự dậy, bế ra đi vệ sinh ngay, rồi mới chơi. Dặn cả trẻ con trong nhà điều này.

Đã tập xong mà một hôm chó con lại khóc trong lồng thì sao?

Xem lại xem nó có cần đi vệ sinh, có bị đau, có bị nhốt quá lâu hay vừa trải qua chuyện gì đáng sợ gần lồng. Lùi về bước trước trong vài ngày thường đủ. Khóc kèm nôn, tiêu chảy hay bỏ ăn thì đi thú y.

Dùng lồng để đi xe máy, ô tô có cần tập riêng không?

Nên tập riêng thêm. Khi chó con đã nằm yên trong lồng ở nhà, đặt lồng lên xe đang đứng yên vài phút, cho ăn thưởng, rồi mới chạy một vòng ngắn. Lồng phải được buộc chắc, không để rung lắc hay nắng chiếu thẳng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138